Aquarium verlichting

Aquarium verlichting

Slechte plantengroei wordt meestal beschouwd als het gevolg van een te zwakke aquarium verlichting. Vaak geeft men de raad om de verlichting nog verder op te schroeven in plaats van na te gaan of er nog andere oorzaken kunnen zijn voor het probleem. Dit kost echter niet alleen meer stroom, het kan ook desastreuze gevolgen hebben voor je aquarium. Dit artikel legt uit waarom.

Aquariumverlichting als energiebron voor je plantjes

Planten gebruiken licht om aan photosynthese te doen. Hierbij zetten ze de stralingsenergie van het licht om in chemische energie. Dankzij deze chemische energie zijn de planten in staat om organische verbindingen aan te maken die essentieel zijn voor de groei van de planten.

Hoe sterker de aquariumverlichting, des te meer energie je creëert. Om aan deze energie tegemoet te komen is het echter nodig om voldoende voedinsstoffen (macro & micro) toe te voegen opdat de aquariumplanten optimaal kunnen groeien.

Je kunt aquariumverlichting vergelijken met het gaspedaal van een auto. Hoe meer je het gaspedaal (aquariumverlichting) indrukt, hoe sneller de auto zal gaan (plantengroei) en hoe hoger het verbruik. Om te blijven rijden heb je echter benzine (voedingsstoffen) nodig, anders val je in panne (plant stopt met groeien).

Hoe de lichtintensiteit van je aquarium verlichting de plantengroei bepaalt

Hoeveel verlichting heb je dan nodig voor jouw planten? De waarheid is dat men vaak sterk overdrijft met de lichtintensiteit. Je leest vaak dat iemand 3x24w T5 aanraadt voor een bak van 80 liter om Hemianthus Callitrichoides te houden.

Dit is echter heel nadelig voor de aquarist omdat het zeer moeilijk is voldoende CO2 en voedingsstoffen toe te voegen onder zo’n sterke lichtintensiteit. Ik heb in mijn 80 liter bak H. Callitrichoides kunnen houden met 1x 24w T5. De truc is om een goede balans te vinden in je bak, voldoende voedingsstoffen te voorzien en voor stabiele CO2 te zorgen.

Onderzoek (zie ook: Easy Life en Tropica) dat planten een maximum lichtintensiteit gebruiken. Nog sterkere belichting heeft geen invloed meer op de groei en de photosynthese van de aquariumplanten. Let ook op de opmerking van Easy Life onder de grafiek:

deze curve geldt natuurlijk onder ideale omstandigheden bij voldoende aanwezigheid van CO2 en voedingsstoffen”

Aquarium verlichting in het aquariumHet is voor de gemiddelde aquarist (zeker de beginner) veel interessanter om te kiezen voor lagere lichtintensiteit. Dit resulteert in een evenwichtiger aquarium, tragere groei (gemakkelijker te controleren), kost heel wat minder geld aan CO2 en voedingsstoffen én –last but not least- bespaart je een hoop ellende met algen doordat je met zeer sterke verlichting niet voldoende plantenvoeding kunt voorzien.

Op BarrReport staat hier trouwens een interessant artikel over door Tom Barr, zeker eens checken.

Ook Tropica (andere website, maar de auteur is een werknemer van Tropica) raadt dit aan trouwens:

Based on our experiments, we suggest commencing CO2 addition before any other action is taken! We believe that even at very modest light intensities you will experience a conspicuous change in plant performance in your aquarium. The exact amount CO2 may always be discussed but if you do not have very sensitive fishes in your fish stock, concentrations from 25 and up to 50 mg/l will only improve plant growth. You will probably see that plants, which were barely able to survive before now, thrive in the presence of CO2.

Vond je deze post interessant? Doe me dan een plezier en wordt samen met honderden anderen lid van onze Facebook-pagina!

ESTIMATIVE INDEX KIT

Heb je last van algen? Groeien je planten slecht? Dan zit je met een voedingstekort. Maak nu je eigen meststof met mijn "EI Kit".

  • Super gemakkelijk én goedkoop
  • Alle stoffen in 1 pakketje, met handleiding
  • Doet je plantjes lekker groeien
  • Gecertificieerd door de Europese Unie

En verbeter de gezondheid van je aquariumplanten.

Aquarium verlichting
5 (100%) 2 votes

Comments

    Heb je een vraag of mening? Laat van je horen!

  1. Len says

    hallo,

    ik ga binnekort een 90cm bak opstarten, en wil graag T5HO verlichting, nu de bak zal maar 20cm diep zijn, en ik kan kiezen tussen 2x39w of 1x39w maar ik twijfelen aangezien:
    – vb van shallow bakken waren allen 2x39w
    – bij 1x39w kan ik maar met 1 kelvinwaarde werken terwijl ik graag 6700 en 10000 zou combineren

    de bak zal vooral dienen voor hemianthus, staurygone, eleocharis (wat nu zeer goed groeit in de andere bak) en eriocaulon.
    co2 voor deze bak is voorzien, welke lamp moet ik nemen? ik wil ook zeker zijn dat heel de bodem verlicht wordt en niet enkel een streep als ik 1x39w neem (doordat het dicht tegen de bodem hangt)

    advies? dank bij voorbaat

    Groeten!

    • Gilles says

      Hallo Len

      Niet afgaan op de waardes van andere aquaria, soms geven ze niet alle informatie weer of is de gegeven informatie incorrect. Ik heb geen ervaring met shallow bakken, maar ik vind 39 watt behoorlijk veel voor een hoogte van slechts 20cm. Ik zou dus aanraden om zeker zwak te beginnen en pas te verhogen wanneer alles goed gaat. Vergeet ook niet dat die plantjes niet noodzakelijk high-light planten zijn, maar eerder high-CO2. Je kunt perfect HC groeien op een lage belichting als je maar genoeg CO2 hebt. Misschien is LED ook een goede optie? Die geven mooi licht (de meeste toch) met een geweldige natuurlijke reflectie en zijn vaak zwakker dan T5 lampen (en dus meer stabiliteit in je bak).

      Groetjes
      GF

      • Len says

        hallo Gilles
        ik heb me even vergist, hoogte is 25cm (zal niet zo een groot verschil maken wss).
        planten groeien heb ik momenteel geen problemen mee, dus ik ben me bewust dat een goede co2 waarde noodzakelijk is.
        LED ben ik echt zot van, maar ik twijfel hoe planten hierop reageren, en tot nu toe heb ik nog geen plug & play armaturen kunnen vinden. als jij goede armaturen kent (tot nu toe vond ik enkel hagen glo) zowel LED als T5HO hoor ik het heel graag!
        Groeten!

  2. Michel says

    Hallo
    Ik heb best veel last van alg in mijn 350ltr aquarium
    Vooral penseel en draadalg
    Mijn co2 wordt geregeld het en ph controller en voeg profito toe dus volgens mij isndat kwa voeding goed
    Twijfel meer over de verlichting maar meer dat die verkeerd is kan dit ook een rede zijn?
    Wil eigenlijk 2 t5 vervangen omdat ik denk dat deze oud zijn maar zal het probleem ban niet erger worden als ze feller zijn?
    Alvast bedankt
    Mvg

    • Gilles says

      Hallo Michel

      Nee, zeker niet de lampen vervangen want dan verergert het probleem mogelijk. Een nieuwe lamp geeft doorgaans meer licht af dan een oudere lamp, zeker bij T8. Ook de kleur van je verlichting heeft niets te maken met je algen. Het probleem bij jou zit bij de verhouding licht-CO2. Zowel penseelalg als draadalg zijn een gevolg van een CO2-tekort of fluctuerende CO2. Door de sterke verlichting creëer je een hoge vraag naar voedingsstoffen (dus ook CO2), een vraag die je op dit moment niet kunt beantwoorden aangezien je algen hebt. Het is goed mogelijk dat je pH-controller zegt dat de CO2 prima is, maar je planten (en algen) zeggen hier het tegendeel. En uiteindelijk zijn het zij die altijd de waarheid zeggen.

      Wat ik je aanraad:

      – licht minderen in sterkte en duur (8u is bijv. al voldoende voor fotosynthese)
      – de hoeveelheid CO2 verhogen
      – de watercirculatie verbeteren (vooral ivm de penseelalg)
      – naast profito ook nitraat en fosfaat toevoegen
      – regelmatig verversen

      Succes!

      • Michel says

        Hallo gilles
        Net nog even waterwaardes gemeten ph zit tussen 6,5 en 7,0 ph controller zegt 6,8 dus ga hier even van uit kh is 5 dus zal ik rond de 25mg/l zitten zou hoger kunnen maar zal jij boven de 32 mg/l gaan?
        Ivm stroming kan dit ook teveel zijn heb momenteel 2 pompen staan omdat de oude te zwak was staan nu denk 6 weken zo te draaien kan de dubbele stroming nadelig zijn?
        Alvast bedankt

        • Gilles says

          Hallo Michel

          Het probleem met de pH/KH tabel is dat hij nogal gevoelig is voor bepaalde stoffen in ons aquariumwater en daardoor verkeerde waardes geeft (zie ook: https://www.aquascaping-blog.com/211/co2-meten-aquarium). De tabel zegt dan dat je 25mg/l CO2 hebt, maar in realiteit zit je aan 10mg/l. Dit is wat er op dit moment in jouw bak gebeurt: je hebt volgens de tabel uitstekende waardes, maar toch zeggen je planten iets anders. In zo’n geval moet je je planten geloven en je CO2 verhogen en/of de verlichting verlagen (want zoals eerder gezegd: meer licht = meer CO2 en voedingsstoffen, minder licht = minder CO2/voeding).

          Een goede doorstroming is net positief in een plantenbak doordat al je planten dan aan voeding geraken (zie ook: https://www.aquascaping-blog.com/49/watercirculatie-stroming-aquarium). Je voorkomt namelijk “dead spots”, dit zijn plekken waar er minder voeding is onvoldoende stroming en de planten als gevolg minder goed groeien. Teveel stroming daarentegen merk je doordat je planten heel krom staan of loskomen of je vissen moeilijkheden hebben om te zwemmen. Hiervoor moet je wel al behoorlijk wat stroming hebben. In mijn bak heb ik bijvoorbeeld 12x de literinhoud van mijn bak, geen enkel probleem voor de vissen of planten. Vergeet niet dat de stroming sterk verzwakt door de filterinhoud (watten etc) en de uitstroom zelf.

          Groetjes

      • Rinus says

        Hallo Gilles
        Je spreek hier over naast Profito ook fosfaat en nitraat toe voegen.
        Zijn dat stoffen van een bepaald merk?

  3. Sarah says

    Hallo Gilles,

    Ik heb een rio400 waar zich baardalg in genesteld heeft. Ik zou het graag anders zien.

    Formaat bak: 150 bij 50 bij 60
    Lcht: 4 maal T5
    PH 6,5 – 7
    Kh 5
    nitraat 25
    fosfaat 0.6

    Er zit een gasfles voor de co2 op.

    Deze bak heeft al plantenproblemen sinds ik hem heb. Aquariumwinkels weten zich er geen raad mee.

    groetjes,
    Sara

    • Gilles says

      Hallo Sarah

      Baardalg wordt meestal veroorzaakt door onvoldoende CO2 of fluctuerende CO2. Je zou je circulatie eens kunnen nakijken om te zien of je het kunt verbeteren en ook langzaam je CO2 wat verhogen. Ondertussen kun je de aangetaste bladeren verwijderen (wel nog voldoende biomassa overhouden). Meer info op deze pagina: https://www.aquascaping-blog.com/baardalg

      Groetjes
      Gilles

  4. says

    Hallo Gilles,

    Ben ik nog een keer. Ik vind het een interessant artikel. Nu heb ik toevallig een set gekocht om een extra lamp in te bouwen. Ik voeg reeds veel co2 toe, en toch ontdek ik dat veel planten in mijn juwel 60 met 1 lamp van 15 watt, gewoon te weining is om enkele mooie planten te laten groeien. Zoals bijvoorbeeld h.m. en sterrenkruid.

    Ik werk met de ei methode, dus als ik de NO3 en PO4 opschroef, tezamen met nog meer co2, moet het met die extra lamp wel goed komen toch? Ik wil graag naar een volgende stap met mijn aquarium. Iets meer uitdaging en mooiere planten.

    • Gilles says

      Hallo Luuk

      Wat voor problemen heb je dan op dit moment? Het is namelijk mogelijk dat die eerder door een CO2-tekort worden veroorzaakt ipv te weinig licht. Gezien je EI doseert, kun je de rest van de voedingsstoffen al schrappen als mogelijke oorzaak.

      Als je je licht wil verhogen, moet je inderdaad ook de hoeveelheid meststoffen verhogen. Nu is de EI wel zo berekend dat je met de maximale EI-waardes (20ppm NO3, 2ppm PO4 & 1ppm Fe) ruim moet toekomen voor zelfs de zwaarste belichting. Enkel CO2 is een moeilijk omdat je die niet zo gemakkelijk kunt toevoegen.

      Groetjes
      Gilles

  5. Sjoerd says

    Beste Gilles,

    Ik heb sinds kort in mijn 80 liter bak een CO2 installatie draaien van Dennerle. Die met de “mini flipper” die jij in principe afraad :-) Ik heb 1 nieuwe T8 TL van 18W branden. Deze brand 12 uur per dag. Ik heb als filter een Tetratec 600 draaien met de uitstroom naar beneden gericht. Ineens ontstaan er algeilandjes op de voorruit….. wat kun je me aanraden?

  6. debaere yvan says

    beste,
    hallo allemaal ben nieuw hier
    heb dus een vraagje over belichting
    heb een bakje 35cm lengte 35cm hoog en 23CM breed
    en een lamp 9watt (net een spaarlamp?) is dat voldoende en heb bio co2
    ALVAST BEDANKT

    • Gilles says

      Hallo

      Ja, dat is voldoende. Je planten zullen wel traag groeien, maar dat speelt in je voordeel als je pas begint. Wat voor planten zitten erin?

      Groeten
      Gilles

  7. DEBAERE says

    hallo,Gilles
    eerst en vooral bedankt voor je antwoord
    er ziten3 plantjes van pogostemon helferi en 1 anubias nana op kienhout mijn aquarium is een superfish 20 en die lamp zat er origineel in anders welke lamp beveel je
    bedankt yvan

    • Gilles says

      Hallo

      Die lamp is prima. Achteraf kun je sterker licht gebruiken als je CO2 en meststoffen in orde zijn, maar op dit moment is dat niet nodig.

      Groeten
      Gilles

  8. sebastiaan says

    hallo ik heb een aquarium van 80 cm en heb last van baard alg ik heb er 4 50 cm led lampen boven hangen van warm wit en heb er 4 led lampen van 50 cm van koud wit boven hangen en een 50 cm let van blauw licht er boven hangen al deze led bestaan uit 30 lampjes super led in een balkje

    • Gilles says

      Hallo Sebastiaan

      Baardalg wordt veroorzaakt vaak veroorzaakt door een CO2-tekort. Het lijkt erop dat in jouw geval het CO2-tekort wordt veroorzaakt door een teveel aan verlichting, dat lijkt me alleszins heel veel licht. Ik zou eens proberen om wat lampen te verwijderen en de CO2 te verhogen. Ook je filter schoon maken zodat er goede doorstroming is, kan wel eens helpen.

      Groeten
      Gilles

  9. Rem says

    Hallo Gilles,
    Ik heb een Rio180 (1m bak, netto 130ltr?) met nu 2 x T8 van elk 30w. Omdat deze niet meer helemaal lekker werkt (slaat niet altijd aan, dan moet ik er even op tikken), wil ik deze vervangen door een T5 balk, die heeft dan 2 x 45w. Maar als ik jouw artikel lees vraag ik me af of dat teveel licht wordt of valt dat wel mee ? Ik heb wel CO2 toevoer (Dennerle flipper) maar doe nog niet veel met voedingstoffen. Alvast bedankt.

    • Gilles says

      Dag Rijnert

      Met veel licht is niks mis mee, ALS je voldoende voedingsstoffen toevoegt. Die T5-balk is een serieuze verhoging van de lichtsterkte. In principe geen probleem, maar vooral oppassen met je CO2-toevoeging, die zou wel eens een PAK hoger kunnen liggen. Voor de andere voedingsstoffen kun je de Estimative Index volgen: https://www.aquascaping-blog.com/194/estimative-index

  10. sebastiaan says

    hallo
    ik heb al eerder een bericht geplaatst.ik heb gezorgd voor betere stroming. door een extra mini filtertje er bij aan te zetten. maar nu heb ik en baart alg en ik heb ook last van een kraam laag die ik eigenlijk niet weg krijg. heb meer planten geplaatst ik heb 2 x bio co co2 er op staan. ik bestrijde de kraam laag eerst met een skimertje deze heb ik weg gedaan om dat dit de stroming van mijn filter verminderde. plus dat dit alleen symptoom bestrijding is ik durf nogf niet zo veel met mijn licht te veranderen om dat ik dit helemaal zelf heb gemaakt.
    ik zou misschien wel de licht duur wel minder lang kunnen laten branden.

    groeten sebastiaan

  11. sebastiaan says

    hallo
    ik heb al eerder een bericht geplaatst.ik heb gezorgd voor betere stroming. door een extra mini filtertje er bij aan te zetten. maar nu heb ik en baart alg en ik heb ook last van een kraam laag die ik eigenlijk niet weg krijg. heb meer planten geplaatst ik heb 2 x bio co co2 er op staan. ik bestrijde de kraam laag eerst met een skimertje deze heb ik weg gedaan om dat dit de stroming van mijn filter verminderde. plus dat dit alleen symptoom bestrijding is ik durf nogf niet zo veel met mijn licht te veranderen om dat ik dit helemaal zelf heb gemaakt.
    ik zou misschien wel de licht duur wel minder lang kunnen laten branden.

    groeten sebastiaan

    • Gilles says

      Dag Sebastiaan

      Ik heb een sterk vermoeden dat die baardalg gekomen is door de bio-CO2, die staat erom bekend niet echt stabiel te zijn. Ben er eerlijk gezegd nooit een voorstander van geweest, veels te moeilijk om te regelen etc …

      Je kunt inderdaad de lichtduur wat minderen (7 à 8u). Voor de rest zou ik ook EasyCarbo doseren, dat heeft baardalg niet graag. Als je nog meer hulp wil, kun je me ook altijd via mail contacteren!

      Groeten
      Gilles

  12. angela van der meer says

    ik heb een rio 180 en hier heb ik last van blauwalg en penseelalg.
    ik heb in dit aqaurium 2 tl lampen branden 1 trocal color en 1 special plant.
    de lampen branden 10 uur per dag.
    verder voeg ik om de dag plantenvoeding van easy life toe en wekelijks de profito van easy life.
    zijn er andere lampen die ik kan proberen?

    • Gilles says

      Dag Angela

      Waarschijnlijk ligt de oorzaak van je algen elders, bijv. CO2, stroming en voedingsstoffen. Stuur mij eens een mailtje, dan help ik je daar op maat verder.

      Groeten
      Gilles

  13. Michel says

    Hallo gilles
    Voeg nu al,een tijd po4 en no3 toe planten genieten ervan kaamlaag is verdwenen
    Toch blijft de penseelalg
    Heb meerdere delen schoon kunnen krijgen met easy carbo maar het groeit uiteindelijk terug helaas.
    Ook assimileren somige planten erg goed betekend dit dat ik met mijn licht co2 waardes goed zit?
    Mvg michel

  14. Merel says

    Ik leer veel op je site. Ik maar denken dat als je een plantenbak wil dat je sterkere lampen moet hebben, maar als ik dit zo lees dan zijn de standaard aquaria (zoals de rio 125) helemaal niet zo verkeerd met slechts 2 tl buizen.
    Ik heb wel een vraag. Is sterke belichting dan nooit nodig? Als als een plantbeschrijving aangeeft dat de lichtbehoefte hoog tot zeer hoog ligt, mag ik dan interpreteren dat ik dan veel CO2 moet toevoegen. Is het zo simpel?

    • Gilles says

      Hey Merel

      Sterke verlichting is inderdaad niet nodig voor een mooie plantenbak. Vroeger, “in den ouwen tijd”, deed men het bijvoorbeeld met véél minder licht. Het is eigenlijk vrij logisch, want aquariumplanten groeien nu eenmaal niet op licht alleen, maar hebben ook voedingsstoffen nodig net als andere planten in de natuur. Het zijn de grote aquariumbedrijven die het ons opleggen om meer te gebruiken dan nodig, want op vlak van techniek kunnen ze zich onderscheiden van hun concurrenten in de verkoop van aquaria (denk maar aan die sticker “High Lite” van Juwel op de aquaria).

      Maar begrijp me niet verkeerd, sterke verlichting kan zeker gebruikt worden en is zeker niet slecht. Je moet er dan wel op letten dat je de vraag naar voedingsstoffen door de planten kunt beantwoorden. Want meer licht zorgt voor een snellere groei van de planten (!) en dus meer vraag naar voedingsstoffen en inderdaad meer CO2. Je planten gaan er door verlichting niet speciaal mooier uitzien, ze gaan wel sneller groeien. Dààr zit het verschil. Veel beginnende hobbyisten beseffen dit nog niet goed en gebruiken enkel veel licht met weinig voedingsstoffen, waardoor ze problemen krijgen en de hobby opgeven. Heel jammer vind ik.

      Bij aquariumplanten krijg je inderdaad vaak de vermelding “veel licht”, “matig licht”, … maar je moet je afvragen wat dat precies inhoudt. Dat kunnen we enkel zeker weten met een PAR-meter, maar die zijn helaas nog onbetaalbaar in de hobby. Als de plant een hoge lichtbehoefte heeft (maar hierboven vermeld, dit moet je wat nuanceren: wat is veel licht?), moet je inderdaad dit compenseren met veel CO2 en voedingsstoffen.

      Indien niet, dan wil de plant heel snel groeien (want veel licht), maar krijgt hij niet de nodige bouwstenen (= CO2, nitraat, fosfaat, sporenelementen, …) waardoor de hele plantengroei stil komt te liggen, de plant wegkwijnt en er algen ontstaan. Een beetje als een huis bouwen eigenlijk: zijn er geen bakstenen, dan kan het huis niet gebouwd worden en verkommert de werf als dit zo lang blijft.

      Groeten
      Gilles

      • Merel says

        Dank je wel voor je antwoord. Daar kan ik echt wat mee. :-)

        Ik zit nu ook te kijken naar de Beamswork 400 die je hierboven al een keer noemde. Die is dan geschikt voor een bak van 80 cm (de mijne is 80*35*40). De lichtbalk is goed voor 400 lumen. Ik kan er eventueel 2 nemen, dan heb ik 800 lumen. Maar als ik kijk hoeveel lumen wordt geadviseerd voor een weinig belichte aquarium dan is dat ongeveer 35 lumen per liter aquariuminhoud. Dus ik moet dan toch 3900 lumen minimaal hebben (voor 110 liter)? Hoe kan zo’n lichtbalk dan werken? De recensies zijn positief, maar dat snap ik toch even niet.

        Ik heb net het artikel van Tom Barr gelezen. Dat is ook echt heel interessant. Hij heeft het wel over micromol/m^2/sec. Vraag me nog even niet wat dat precies is, maar zonlicht heeft dus weer een andere dan een tl buis en een tl buis weer een andere dan een kwiklamp. Van een LED verlichting wordt geen indicatie gegeven, maar misschien dat het em daar in zit?

  15. says

    Hallo, Ik zou ook graag even willen inhaken op het lichtverhaal. Ik heb een standaard juwel bak van 54 liter. Hier gebruikte ik altijd 1 lamp in (de arcadia topical met een onvolledig spectrum). Omdat mijn planten tekenen vertoonden van te weinig licht (lange bladstelen) heb ik een extra unit ingebouwd. Ik gebruik nu dus de tropical en een arcadia freshwater.

    Voor wat betreft het voedingsstoffen verhaal n.a.v. licht, dat klopt helemaal. Sindsdien is het voor mij eigenlijk zoeken naar een goede balans wederom, daar ik nogal wat last krijg van draad en baardalg.

    Bijzonder echter vind ik, en dan kom ik weer even terug op het lichtverhaal, is dat zelfs met 2 lampen van 15 watt op 54 liter, mijn cryptocoryne’s erg lange bladeren maken. Dus helaas niet mooi laag bij de grond blijven, maar met hun blad op zoek naar het wateroppervlakte gaan.

    In die zin vind ik het niet altijd dat terecht dat deze planten als ”makkelijk” worden aangeduid. Uiteraard, ze over leven het wellicht wel, maar hoeveel mensen in Nederland zullen een standaard juwel bak hebben met maar 1 lamp die hetzelfde probleem hebben?

    Ook mijn Hydrocotyle sp. Japan wil per se omhoog klimmen, voor mij ook een teken van te weinig licht ondanks 2x 15 watt. Helaas pindakaas..

    • Gilles says

      Dag Luuk

      Die uitgerekte stengels is geen tekort aan licht, maar een tekort aan CO2. De planten rekken zich uit als stressreactie + vorming van ethyleen. Meer info in mijn artikel over bodembedekkers: https://www.aquascaping-blog.com/318/bodembedekkers-groeiproblemen

      Dit wordt ook bevestigd door de algen. Je voegt extra licht toe, waardoor het CO2-tekort nog groter wordt en dan onstaan er algen. En laat net draadalg en baardalg twee CO2-gerelateerde algen zijn!

      Niet je licht verhogen, maar je CO2/vloeibare koolstof dus!

      Groeten
      Gilles

  16. says

    Bedankt voor je snelle reactie. Ik had dat artikel inderdaad al eens gelezen. Ik worstel echter met 1 ding. Ik houd mijn ph al lange tijd op 6,8. Ook mijn sera co2 continue test staat altijd in het lichtgroene, is het dan wel veilig om nóg meer co2 toe te gaan voegen?

    En heel iets anders misschien, maar weet u ook een goede niet al te dure co2 set met magneetventiel? Ik gebruik nu al jaren de colombo flora grow co2, maar die cannisters van 95 gram kosten 15 euro per stuk en zijn na een maand leeg.

    • Gilles says

      Dag Luuk

      Meestal toont de pH/KH tabel een CO2-waarde die veel hoger ligt dan in realiteit. Het is dus goed mogelijk dat je wel voldoende CO2 hebt, maar in realiteit te weinig. Als je CO2-gerelateerde algen hebt en de tabel zegt toch dat je juist zit, dan moet altijd je de algen geloven! Meer info: https://www.aquascaping-blog.com/211/co2-meten-aquarium

      Voor de CO2-set: kijk eens bij Aquaplantsonline, hun eigen CO2-systemen. Die hebben een goede prijs/kwaliteit verhouding. Kost je veel in het begin, maar op lange termijn kom je goedkoper uit dan die cannisters!

      Groeten
      Gilles

  17. Robin says

    Hallo gilles,

    ik heb een vraagje.
    heb nu ongeveer een half jaar een nano cube 30L draaien, ging in het begin allemaal heel goed. met aquasoil, terasje ect.
    bewoners op dit moment 10 cr garnalen en een schooltje Boraras brigittae.

    echter een 2maand geleden is er een baardalg plaag op komen zetten. ik denk dat ik de voeding/verlichting niet goed op orde heb. voeg wel elke week profito en er staat een kleine bio Co2 te pruttelen.
    ik ben van plan de lichtintensiteit te verlagen om zo aan de voeding voor de planten te voldoen.
    wat denk jij?

    Robin

    • Gilles says

      Hey Robin

      Licht verlagen in geval van algen is altijd een goed idee. Daarmee verklein je een eventueel CO2-tekort aangezien de vraag naar voedingsstoffen daalt. De hoeveelheid licht bepaalt namelijk de vraag naar voeding door de planten.

      Het is ook mogelijk dat de baardalg wordt veroorzaakt door de bio-CO2. Bio-CO2 is namelijk niet echt stabiel en onstabiele CO2 veroorzaakt … jawel, baardalg. Wat voor planten zitten er in en de verlichting?

      Groeten
      Gilles

      • Robin says

        Hallo Gilles,

        de bio-CO2 is inderdaad niet altijd stabiel(geen stabiele temp voor constante productie)
        de planten die in het aquarium zitten:
        Lilaeopsis noveazeelandiae
        bacopa monnieri
        Hemianthus callitrichoides
        synchronium pixii(nog maar net)
        een voor dit bakje redelijk grote javavaren(van bovenaf neemt deze een kwart grontoppervlak in)
        verder drijft er een stuk riccia fluitans

        vooral de riccia fluitans en de javavaren hebben last van de alg, het zit voor de rest op de achterwand(niet erg) en de apparatuur

        De verlichting die er boven hangt is een 11w pl lamp
        deze brand van half 12 tot 21:45

        Groet
        Robin

  18. Jens says

    Dag Gilles,
    ik heb boven mijn bak van 60l(30cm hoog)een t5 13w tl lamp(geen reflector), maar ik denk dat ik mijn aquarium overbelicht.
    De bodem van mijn aquarium is fel belicht en ik heb veel last van algen.
    groeten Jens

  19. Femke says

    Hallo Gilles,

    Mijn aquarium (Rio 125) draait nu zo’n 5 maanden. De planten doen het allemaal goed, behalve op de anubias nano zit groene puntalg. Ik voeg dagelijks het maximale easycarbo toe en wekelijks profito. Lampen draaien 8 uur per dag. Als ik nu fosfaat zou gaan toevoegen, zou ik dus meer easycarbo moeten toedienen, maar ik zit al aan de max?
    Alvast bedankt voor je reactie,
    Femke

    • Gilles says

      Hey Femke

      Ja klopt, meer fosfaat kan de vraag naar CO2 doen stijgen & dus het tekort vergroten. Zoals je zelf al correct opmerkt moet je dan niet de fosfaat gaan verwijderen, maar de koolstof verhogen om de algen te vermijden.

      Als dat niet gaat met EasyCarbo heb je twee mogelijkheden: 1) verlaag het licht zodat je de vraag naar koolstof doet dalen (de hoeveelheid licht bepaalt de groeisnelheid & de vraag naar voeding door de planten) en het tekort verkleint of 2) sluit een CO2-systeem aan en voeg CO2 toe in combinatie met EasyCarbo

      Groeten
      Gilles

  20. says

    Langs deze weg wil ik mijn vroegere ervaring vertellen.
    Ik had in de huiskamer een 1000liter bak staan die ik een jaar of vijf verzorgd heb zonder ook maar één enkel
    probleem. ik spreek over de jaren1965 tot 1970. We hadden toen geen benul van al die preparaten die nu gebruikt worden en van co2 al helemaal niet. In die bak had ik twee discus wildvang[echtpaar] en twee
    volwassen maanvissen ongelofelijk groot.De bodem bestond uit vijf cm vuil metselzand en daar overheen vijf cm gewassen metselzand. het water wat ik toen gebruikte was gekookt regenwater. Elke veertien dagen ververste ik 300 liter water. Voer bestond uit watervlooien en muggenlarven die ik in het wild
    ving, wat toen allemaal nog kon. Ik heb twee keer jongen bij de discus vissen gehad, wat erg moeilijk was
    maar na veel geduld en observatie is het toch gelukt om ze groot te krijgen en heb ik ze kunnen verkopen.
    De bak war beplant met verschillende soorten crypto’s
    zwaardplanten en eikebladvarens. Verlichting, vier gloeilampen van 60 watt. Hoe kon het dat het toen zonder problemen verliep terwijl je nu van allerlei spullen moet kopen om de zaak gezond te houden.Ik heb nu een bak van 1.60x50x50 die een paar jaar goed gelopen heeft, maar waar nu de klad in zit. Ik zal proberen om de adviezen op te volgen en lukt het dan niet dan ga ik het vroegere systeem weer proberen. Wie
    weet. groetjes Bob Tiel.

    • Gilles says

      Hey Bob

      Ik ben het volledig met je eens en heb dit ook al meerdere keren aangehaald op Nederlandse forums.

      Vroeger was onze hobby veel gemakkelijker. Je kocht een bak met wat verlichting, kleine filter en wat plantjes. Klaar. De planten deden het prima, de vissen waren tevreden en je had er niet zoveel werk aan.

      Helaas worden tegenwoordig nieuwe aquaria geleverd met 10.000 watt aan verlichting (OK, lichte overdrijving ;-) ) om zich te onderscheiden van andere merken & toch maar te kunnen verkopen. Door de hoge verlichting gaan je planten heel snel groeien & is de vraag naar voedingsstoffen ook heel hoog. Daardoor ben je eigenlijk verplicht om een CO2-systeem, een extra sterke filter, meststoffen etc te kopen. Alleen … veel beginnende aquaristen beseffen dit niet want volgens de aquariumfabrikanten (en helaas ook de verkopers) moèt je veel licht hebben of je planten “groeien niet”. Gevolg: bak vol algen, radeloze aquarist & uiteindelijk stop de hobby daarbij.

      Dat je zoveel licht moet hebben is natuurlijk flauwekul. Jouw oude bak is daar een mooi voorbeeld van: 4x 60w gloeilampen, dat is behoorlijk lage verlichting en toch deden je planten het prima zonder CO2 & andere toestanden. Waarom zou dat dan tegenwoordig plots niet meer gaan? Zijn planten dan geëvolueerd dat ze nu enkel maar tevreden zijn met hoge verlichting? Om het op zijn Belgisch te zeggen: “Zever gezever” :-)

      Daarom ben ik een hevige voorstander van lage(re) verlichting: veel gemakkelijker te onderhouden & stabiel te houden. Als je dan toch meer “high tech” wilt gaan, plaats je gewoon wat extra verlichting & extra voedingsstoffen. Maar verplicht aub niet iedereen om de high tech weg op te gaan …

      Bob, als je terug zoals vroeger wilt werken: voeg dan veel drijfplanten toe en beperk je licht tot max 8u. Desnoods kun je overschakelen op een non-CO2 bak, zie dit artikel: https://www.aquascaping-blog.com/169/aquarium-zonder-co2

      Groeten
      Gilles

  21. Alain says

    Hey Gilles
    Ik heb een bak van 220cm op 50cm nu las ik u artikel van de verlichting.ik heb 2xt5 van 54 watt en 2xt5 van 45 watt met reflectoren dit lijkt me dan overdreven…je kan perfect bodemplanten houden zonder die reflectoren?nu volg ik de ei en heb een ph controller en heb die ingesteld op 6.90 met een stijging en daling van 0,10 ph dit voorziet de planten dan van voldoende CO2 aangezien ze de CO2 opnemen en de de waarde steeds stijgt een zakt met 0,10. Nu las ik ook een artikel van die spraybars is dit aan te raden bij deze bak naar mijn gevoel heeft die voldoende stroming plus filter ik de kiemlaag weg dus het wateroppervlak is steeds in beweging.nu langs de linkerkant van de aquarium onder het uitsroompijpje blijft meer vuil liggen dan elders zou dit iets met de stroming te maken hebben?mijn filter is jbl 1501 green line ik las dat uw filter 15 maal de inhoud filtert bij mij zou dat dan ongeveer 4 zijn is dit voldoende aangezien mijn aquarium 400 l bedraagt of moet er een tweede filter bij? Bedankt

    • Gilles says

      Hey Alain

      Met veel licht is niets mis, maar je moet dan wel voldoende CO2 & meststoffen kunnen toevoegen. Helaas is dan vaak CO2 de boosdoener omdat die stof heel moeilijk te regelen valt in onze bakken doordat het zo slecht oplost. Daarom raad ik meestal aan om lager te gaan met het licht zodat het toevoegen van CO2 en de rest gemakkelijker is. De vraag naar CO2 etc is dan namelijk lager en gemakkelijker te beantwoorden.

      Ja, bodemplantjes kunnen met minder licht gehouden worden dan we doorgaans denken. George Farmer heeft bijv. vrij lage verlichting in zijn bak & toch een mooi matje: http://www.ukaps.org/forum/threads/georges-tmc-signature.25103/page-35 . Ook Oliver Knott gebruikt vaak matig licht & Takashi Amano (stiekem) ook. Planten als Hemianthus zijn véél gevoeliger voor een CO2-tekort dan een lichttekort. Meestal overschatten we trouwens de hoeveelheid licht boven onze bakken. Helaas zijn PAR-meters (de enige objectieve meting voor lichtsterkte in onze bakken) momenteel nog onbetaalbaar…

      Als de stroming volgens jou al OK is, dan hoef je niet een spraybar te plaatsen. Als er echter op 1 plek veel vuil blijft liggen, dan is dat mogelijk een “dead spot” waar de stroming minder is en het vuil zich ophoopt. Je kunt dan bv een extra pompje plaatsen (“wave maker”) die op die plek voor meer stroming zorgt.

      Voor een plantenbak met een sterke beplanting raad ik inderdaad minstens 10X de bakinhoud aan voor de filtersterkte. Dit is wel een leidraad en geen gouden regel die je absoluut moet volgen. Maar 4x de bakinhoud lijkt me inderdaad weinig voor een plantenbak. Ik zou dus zeker een extra pompje plaatsen, niet noodzakelijk een extra filter (hoewel dat ook een goede optie is).

      Groeten
      Gilles

      • Alain says

        Hey Gilles ik moet binnenkort men lampen vervangen…nu ga ik dat wel lamp per lamp vervangen niet allemaal tegelijk..Nu heb ik lampen van jbl tropic en die hebben 4000 k….ik las dat jij lampen met 6500k hebt van welk merk zijn deze….is het aan te raden om vanachter een andere lamp dan van voor te plaatsen….en hoeveel lumen heb jij en wat moet je minstens hebben voor een bak van 40 cm hoog(water)…bedankt

  22. Wes says

    Beste Gilles,

    heeft u tips over de te gebruiken verlichting? Ik ga een nieuwe kap vervaardigen (voor een Rio180) en wil bij voorkeur geen TL gebruiken.
    In hoeverre moet ik rekening houden met de kleurtemperatuur (Kelvin) en de sterkte (lumen).
    Het is voor een normale gezelschapsbak met voornamelijk javavaren, 2 Anubias soorten, Cryptocorine soorten, en valisneria.
    Voorkeur gaat uit naar zelfbouw, moderne LED-systemen zijn te prijzig.
    Hartelijk dank!

    (…en complimenten voor een zéér leerzame en mooie website!)

    • Gilles says

      Hey Wes

      Bedankt voor het compliment :)

      Kelvin maakt niets uit voor de planten, kies wat je mooi vindt. Sommigen beweren dat een bepaalde kelvin betere resultaten geeft, maar is daarnaar geen enkel objectief onderzoek naar geweest. Ik zie graag 6500K omdat dat natuurlijk is & het groen mooi naar voren brengt. Takashi Amano gebruikt die kleur ook.

      Voor de planten die je daar opsomt, kun je prima lage verlichting gebruiken. Kijk anders eens naar de “Grobeam” op Ebay, die is vrij goedkoop en beschikbaar in 6500K (wel zeker nagaan, aangezien veel modellen in 10.000K worden geleverd en dat wil je niet voor een zoetwaterbak).

      Groeten
      Gilles

      • Timon Vogelaar says

        Hoi Gilles,

        Ik ben eindeloos aan het zoeken voor de juiste led verlichting. Ze hebben vaak een heel laag aantal lumen. Ik heb een bakje van 45x28x28 en ook één van 60x30x30. Voor het eerste aquaria heb ik 2100 lumen nodig volgens een berekening. Ik wil als ik het eerste bakje weg doe deze leds misschien weer gebruiken voor iets anders. Ik weet niet welke led set ik moet gebruiken. Als het goed is moet ik wel rgb nemen omdat als planten willen groeien ze meer kleuren nodig hebben.

        Heb jij advies voor mij?

        Mvg, Timon

  23. loe says

    goeie dag.

    ik heb een bak van 150 bij 50-50 cm
    er zitten 2 dennelerlampen in van 55 wat per stuk 120 cm per lamp voorzien van reflectoren.
    verder is er een denneler co2 apparaat wat er voorzorgd dat de ph tussen de 7.10 en 7.30 is.
    een flipper regelt de belletjes.
    de voedingsbodem en het grind is nu twee maanden oud.
    vraag : wat algaanslag op de planten planten blijven achter met groei .
    er zit enn eheim pomp in die ca 1100ltr per uur doet.
    de flipper stroomt ui waar ook de pomp uitstroomt. aande anderekant van de bak is natuurlijk minder stroming .
    ik heb nu wat algeneters bijgezet.
    wat kan ik nog verder doen

  24. says

    Hallo Gilles,

    interessant artikel!
    ik ben wel benieuwd wat je nu precies bedoeld met “weinig” verlichting. Hoeveel is dat precies?

    Ik heb bijvoorbeeld een aquarium (Juwel Rekord 54L) met naar mijn idee bijzonder weinig verlichting. Een 15 Watt T8 philips840 lamp erboven (0,27 Watt/Liter). Geen CO2. Mijn planten groeien niet, heb dus geen onderhoud, maar een alguitbraak ligt op de loer.

    Ik ben van mening dat als je weinig licht boven je aquarium hebt, de kans bestaat dat planten té langzaam groeien en zo dus minder concurreren met algen. Ik zou ongeduldig kunnen raken en allerlei toeren uit kunnen halen, want “help mijn planten groeien niet!”
    De nadruk moet volgens mij meer liggen, zoals je al aangeeft, in een goede balans.
    De enigste remedie tegen algengroei is naar mijn idee dan ook om te investeren in goede plantengroei! Dat doe je met ruime belichting (van een goed spectrum), Maar waarschijnlijk veel belangrijker: CO2 (liefst te veel dan te weinig) en voldoende voedingsstoffen.
    In mijn Juwel aquarium heb ik de planten nog nooit zien parelen/assimileren. Dat zou dan ook alleen maar gebeuren als er flink licht op staat en er voldoende CO2 voor handen is.
    In een ander aquarium (130x50x50cm) heb ik 3x TL 54 Watt Philips 865 die 12 uur per dag branden. (=0,5 Watt/liter) Een maand lang heb ik daar als experiment weinig CO2 op toegevoegd met als resultaat: planten groeiden niet en parelden niet en zelfs geen algengroei. Ik heb nu deze week de CO2 dosering opgeschroefd naar 4-5 bellen per seconde. Zonder dat er een aanpassing in de verlichting is gedaan, staan de planten nu te parelen als een gek.
    Ik zou willen stellen dat iedereen die een goede plantengroei wil, en daarmee de belangrijkste concurrentie voor algen, er voor zou moeten zorgen dat er voldoende CO2 aanwezig is, want als er geen CO2 voor handen is, hoeft de verlichting ook niet worden verhoogd.

    Maar zoals gezegd ben ik benieuwd naar wat je verstaat onder “weinig licht”

    • Gilles says

      Hey Wilco

      Laag licht is ongeveer is ongeveer 20 µmol gemeten met een PAR-meter. Maar daar ligt ook net het probleem: PAR-meters zijn nog niet courant genoeg in onze hobby en dus heel duur & moeilijk te verkrijgen. Daardoor zijn we vaak genoodzaakt om te “gokken” naar de lichthoeveelheid. Die T8 boven je Juwel lijkt mij uit ervaring weinig licht, maar dat kun je pas testen door te kijken naar de planten- en algengroei. Voeg je geen CO2 toe en krijg je algen onder die verlichting, dan is de verlichting te hoog en verlaag je die best nog verder.

      Te traag groeiende planten zullen geen algen veroorzaken, slecht groeiende planten daarentegen wel. Door dingen overhaast te doen en de verlichting plots te verhogen (“help mijn planten groeien niet”) creëer je een plotse stijging van de vraag naar voeding. Enerzijds zijn je aquariumplanten niet in staat om zich zo snel aan te passen aan die verandering want ze zijn veel complexer dan de primitieve algen (die behoren tot de oudste organismen ter aarde). Anderzijds is de kans groot dat je aanbod van voedingsstoffen niet zal voldoen aan de vraag. Gevolg: er ontstaat een voedingstekort (aanbod < vraag), planten groeien slecht en “triggeren” algen. Ik ben het dus volledig met je eens dat je een goede balans moet vinden tussen enerzijds voldoende licht (hoewel je al echt de moeite moet doen om té weinig licht te hebben), voldoende meststoffen & goede CO2. Verlichting is gemakkelijk aan te passen, meststoffen is eveneens gemakkelijk te controleren aan de hand van de Estimative Index. CO2 daarentegen blijft nog steeds de moeilijkste factor voor een gezonde plantenbak. Onvoldoende of onstabiele CO2 & een hoge vraag naar koolstof = vragen om problemen. Dit toont jouw bak van 130cm ook aan: weinig CO2 en de planten doen het slecht (als je de CO2 nog verder had verlaagd of nog wat langer had gewacht, had je gegarandeerd draadalg of baardalg) en daarna voeg je weer meer CO2 toe en doen de planten het beter. De balans licht-meststof-CO2 is dus weer enigszins hersteld. Helaas worden standaardbakken tegenwoordig met bijzonder sterk licht geleverd (want dat verkoopt beter) waardoor je quasi verplicht bent om een CO2-systeem te kopen. Helaas beseffen veel beginnende aquaristen dit niet en eindigen ze met een bak vol algen om uiteindelijk te stoppen met de hobby. Heel jammer vind ik. Groeten Gilles

  25. Pascal Boersma says

    Hallo Gilles,

    Omdat ik overdag werk heb ik de timer voor de verlichting zo staan dat deze pas in de middag (14.30) aan gaat en in de avond (21.30) weer uit gaat. Kan dit problemen opleveren met daglicht? De bak staat in een donkere hoek en er valt niet direct licht op. Is nachtverlichting een betere optie als ik in de avond toch nog wil genieten van het aquarium?

    Met vriendelijke groet,

    Pascal Boersma.

    • Gilles says

      Hey Pascal

      Nee hoor, is geen probleem. Nachtverlichting zal ook geen probleem zijn zolang je het niet uren aanlaat.

      Groeten
      Gilles

  26. Sjoerd says

    Hallo Gilles,

    Ben inmiddels je hele site al 3 of 4 x doorgeakkerd :-) Ik lees nog steeds nieuwe dingen! Op aanraden van jou een aantal veranderingen aangebracht, maar heb nog wat vragen… Hier even een opsomming van wat er inmiddels “in huis” is:
    Ik heb een nieuwe Vision 180 aangeschaft. Deze is geleverd met 2 T5 lampen van 34 Watt per stuk. Ik heb netto zo’n 160ltr dus dat is 0,42Watt/ltr aan verlichting. Aangezien de standaard BioFlow maar 600m3/h verpompt, heb ik ook een Tetratec van 600l/h geplaatst met een spraybar over de gehele achterwand. Alles beweegt :-) Dus dat zou goed moeten zijn. CO2 hou ik rond de 30(volgens de tabel: KH5/PH6,7) Na het lezen van jou artikelen de Atomizer aangeschaft. Wat een verschil in CO2 verbruik! Bedankt voor die tip! Per dag gaat er 2,8ml Profito en 4,5ml EasyCarbo in de bak. PO4 hou ik rond 1, NO3 rond de 15 en FE rond de 0,5.Nu mijn vragen: 1-Hoe hoog kun je gaan met CO2 zonder problemen voor je vissen? 2-Is de lichtintensiteit van 0,42w/ltr goed? Raad je reflectoren aan of af? 3-zit ik goed met plantenvoeding? Bak staat lekker vol(19 planten, 11 soorten) en alles groeit eigenlijk goed, behalve de Pogostemon Helferi. Die heeft wat meer moeite maar geeft wel nieuw groen. Ik zie ook erg veel zuurstof ontstaan als de verlichting zo’n 2 1/2 uur aanstaat(vandaar de vraag over CO2, mag die hoger?). Deze brand overigens 8 uur per dag.
    Ik hoor graag van je!
    Groet,
    Sjoerd

  27. frederik says

    ik heb een bak van 90 hoog 130 breed 37 diep ik hb te wijnig licht in de bak 54 wat en een led iser ook een oplosing voor meer licht wat kan ik het beste gebruiken

  28. Mart says

    Hallo Gilles ,

    ik lees erg veel over licht co 2 ed ,maar zoals jij aangeeft elke bak is anders!

    zo heb ik een bak van 100x40x40 cm en mijn vraag is wat voor tl’s gebruik je en hoeveel.
    ik heb nu bv 4x 30 watt met 4 dimbare balasten T5 met dimmer (flora mate) 4x sylvana aquastar tl’s.
    en jou opmerking over te veel licht , daar begin ik in te geloven….
    wat raad je me aan als ik een plantenbak wil…welke kleur tl’s hoe sterk moet het licht zijn (in combinatie co2….alles heb ik via een plc geschakeld .
    wat de tl’s betreft…welk lichtspectrum heb ik nodig en met welke tl’s bereik ik dat?
    ik vraag erg veel maar ik ga bijna opnieuw opstarten ,heb nieuwe onderkast en lichtbak gemaakt…zojuist de achter wand geplaatst dus als alles goed uit gedamd is en schoon is kan ik aan de inrichting beginnen …..oja voedings bodem…..ook daar ben ik nog niet uit……
    als je wat tips voor me hebt of verwijzingen naar goed beschreven sites zou ik daar zeer blij mee zijn!!
    alvast bedankt voor je reactie…..

    • Gilles says

      Hey Mart

      Spectrum maakt niet zoveel uit, je planten passen zich wel aan. Het is dus eerder een kwestie van smaak, persoonlijk vind ik 6500K heel mooi. Een gewone Philips T5 is trouwens al meer dan voldoende, het is niet nodig om “speciale” plantenlampen te kopen.

      Voedingsbodem zou ik niet nemen, gewoon gaan voor een akadama of aquasoil bodem. De lampen zou ik de eerste maanden op 50% dimmen en eerst zorgen voor goede CO2 en plantenbemesting. Als alles eenmaal goed groeit, kun je voorzichtig wekelijks (!) de lichtsterkte verhogen. De eerste maand kun je de lampen ook houden op 6 uur en om de twee weken een half uurtje extra tot 8 uur.

      Heb niet direct een link naar een goed beschreven sites, maar wel fora: http://ukaps.org/forum en http://www.barrreport.com/forum.php

      Groeten
      Gilles

      • Mart says

        Hoi Gilles,

        nog even terug komend op de lampen!

        de lampen waar ik het eerder over had zijn binnenkort ook aan vervanging toe(9 maanden oud) welke lampen kan ik gaan gebruiken (van Philips BV) om een mooi verloop in de verlichting te krijgen?
        4x? van 30 watt) en allemaal 6500K.
        en hoe kan ik mijn dimmer in stellen?
        mijn plc schakelt nu de 4 tl’s een voor een van 09:00 tot 10:00 aan op 1% sterkte daarna van achter naar voor tot max 50% (zoals jij aan gaf)in stappen van plm 10% om om 14:00 op max 50% te zijn.vanaf 16:00 tot 23:00 uur terug naar 0.
        Ik vraag dit om dat jij max 8 uur perdag licht aangaf maar met een dimmer lijkt me dit anders!?

        en 6500K met welke lapmen (Type & merk) bereik ik dit?

        Groet mart

  29. Mart Reuser says

    Hallo Gilles ,

    nog een klein vraagje
    als ik voor aquasoil ga , hoeveel liter moet er in een bak van 100x40x40 cm ?

  30. paul says

    ik wil graag led verlichting in mijn bak doen is dat beter voor de planten groei die dan beter als een TV5 LAMP GR PAUL

    • Gilles says

      Dag Paul

      LED is niet noodzakelijk “beter” dan T5. Persoonlijk zou ik wel voor de LED gaan omwille van de kleuren & schaduwspel :)

      Groeten
      Gills

  31. Wouter De Deyne says

    Dag Gilles,

    Ik ben bezig mijn aquarium aan het herinrichten alsook mijn T8 verlichting moet eraan geloven . Die word nu vervangen door LED’s van aqualantis .heb je daar ervaring mee ? Ik vermoed dat alles wat zal verhoogd moeten worden ( voedingstoffen ,CO2 ) of moet ik eerder wat met de belichtingsduur spelen ?
    Momenteel zitten er 5 T8 van 36W en 5 T8 van 38W als ook 3 T5
    Die worden nu vervagen door 7 led balken .
    Dit ter info .

    Mvg,
    Wouter

    • Gilles says

      Hey Wouter

      Ik ben niet zeker, maar ik denk dat LED ietsje sterker zijn dan T8’s. Je doet er dus inderdaad goed aan om even je voedingsstoffen en CO2 te verhogen. Achteraf, als je liever niet zoveel doseert, kun je wekelijks beetje bij beetje minder doseren tot je de grens bereikt waar je algen krijgt. Op dat moment doseer je de hoeveelheid die je de week daarvoor doseerde.

      Om het te illustreren (ik hoop dat de opmaak niet verandert op de site):

      Week 1: 100% doseren
      Week 2: 95%
      Week 3= 90%
      Week 4: 85%
      Week 5: 80%
      Week 6: 75% –> eerste verschijnselen van algen

      Je gaat dan terug naar de dosering van week 5 op 80%, of naar die van week 4 op 85%.
      Zo zit je dus nog steeds safe zonder overdreven veel te bemesten.

      Groeten
      Gilles

  32. paul says

    hallo gills maar de groei wel maar vanop grond boven de kop van de plant is wel goed maar tussen in niet goed ik heb nu gelezen dat lamp AMAZONE DAY DAGLICHTT WIT 6000 KELVIN DIE MEER OP DE BODEM KOMT DAT GROEI DE PLANTEN WEL TUSSEN IN IK HEB 98.5 LANG 45 W LAMPEN MAAR DIE VINDT IK NIET DAT MIJN BAK JUWEL IS WAT MOET IK DOEN DE GR PAUL

  33. says

    Hallo,

    Denkt u dat ik Hemianthus kan laten groeien met 1x Osram 15 watt 865 boven een 54 liter bak? Ik heb het meermaals geprobeerd maar het is me nog nooit gelukt. Ik voeg best veel co2 toe, namelijk 1 bel per seconde. Dat brengt mij tot een ph van rond de 6,7

    Zelfs de Cryptocoryne maakt verschrikkelijk lange bladeren om maar voldoende licht te geraken geloof ik.

  34. Christ says

    Hoi Luuk, ik denk dat het over de zelfde bak gaat zoals ik er ene heb. Net onder de lamp kan je makkelijk planten houden. Achteraan en vooraan alsook de zijkanten wordt het moeilijker. Zelfs met voldoende co2. Ik heb om die reden vooraan de lichtkap een 2de tl bij geplaatst en sedert begint zelfs de riccia die bij mij onderwater wordt gehouden te parelen. Ik zelf steek 30 bellen per minuut op men 54L aquarium.

  35. Peter says

    Hallo, ten eerste heb ik je site nieuw ontdekt en vind het supertof om door te lezen. Veel leuke handige tips en info.
    Nu heb ik een vraagje over LED verlichting.

    Ik wil eind januari mijn bak leeghalen om opnieuw op te starten en er een leuke scape van te maken. Nu wil ik graag een mooie LED verlichting installeren eb vroeg me af of jij een idee hebt of onderstaand een goede is voor mijn bak.

    http://www.aquariaveldhuis.nl/index.php?VT-HUISMERK-LED-UNITS=VT–54-POWER-LED-3300-LUMEN—-VT-HUISMERK&productID=16274

    Ik heb een Dubai 120 (1.20 x 0.40 x 0.55) 240 liter
    Of heb jij een andere tip die niet al te duur is

    Mvg Peter

    • Gilles says

      Hey Peter

      Bedankt voor je reactie :-)

      Ik zou die LED-lamp niet kopen omwille van de kleur. Je kiest beter eentje met een kleur van 6500Kelvin. Normaal gezien zijn die ook beschikbaar, de jouwe is eentje voor zeeaquaria waarschijnlijk.
      Ik zou ze eens contacteren en vragen of ze het model met 6500K hebben.

      Groeten
      Gilles

  36. Edmond says

    Beste Gilles,
    U hebt een zeer interessante website! Mag ik ook een vraag stellen?
    Geef ik niet te veel licht in mijn non-CO2 aquarium?
    Mijn bak meet 88x29x31 cm (=79 l)en ik heb 2 T8-lampen van 25 W.-75cm 1 Sera Plant Color 4900 K en 1 Briljant Daylight 6000 K. Ik laat ze 8 uur branden per dag en heb last van zwarte penseelalgen in mijn aquarium omdat ik ze tot voor 1 week 10 uur liet branden.

    • Gilles says

      Hey Edmond

      Als je penseelalg hebt met deze setup, heb je waarschijnlijk teveel licht.
      Verwijder eens de reflectors (als die er zijn) en voeg wat drijfplanten toe zodat het licht gedempt wordt.

      Ondertussen zoveel mogelijk alg manueel verwijderen.

      Groeten
      Gilles

  37. Geert says

    Hoi.
    Ik had een vraag over mijn verlichting. Ik heb 2x JBL Solar Tropic T5 Ultra 39 watt 850 mm in mijn 1meterbak van 43cm hoog. Ik heb er ook 2 reflectoren bijgekocht die ik nog niet geïnstalleerd heb. mijn vissen komen niet mooi uit onder deze 2 lampen en mijn planten groeien te hard vind ik zelf mijn Belgisch groen snoei ik maandag en zaterdag moet ik eigenlijks weer snoeien zodat ik de helft van de week na een bak zit te kijken waar maar halve plantjes in staan en de andere helft planten die overwoekeren. Nu wil ik graag de voorste lamp vervangen door een lamp waar mijn vissen en planten beter in uitgelicht worden en hopelijk dat mijn planten dan minder snel groeien. Nu heb ik ook Hemianthus Callitrichoides die het ook goed doet alleen de coridoras schoffelen om de hele tijd uit de bodem.
    Heb je een idee welke lamp ik moet nemen ik kan namelijk in de winkel de lampen niet zien branden om te kijken van hoe en wat

    • Gilles says

      Hey Geert

      Voor je planten maakt het niet zoveel uit, ze passen zich aan aan het licht.
      Qua kleur (voor mensenogen) vind ik 6500K heel mooi, maar je hebt bv lampen die het groene of het rode naar voren brengen. Als je dat wil, zou ik het eens navragen bij je lokale winkel.

      Groeten
      Gilles

  38. Geert says

    Bedankt voor je antwoord. Ik zal daar naar kijken en hoop dat mijn vissen en planten er dan mooier uitspringen.
    Ik zie dat je blog is veranderd mooi geworden en overzichtelijker.

  39. yv says

    Beste Gilles,

    Ook ik zou je om advies willen vragen.
    Ik heb een superfish parorama 60 met orginele 2 kleuren (wit & blauw) lampje.
    Ik merk dat mijn planten snel dood zijn of blad verliezen.
    Ik wil over enkele weken mijn aquarium opnieuw opstarten met een hoop nieuwe planten. Maar ik ben nu bang dat deze ook snel dood zijn.
    Kun je mij adviseren qua licht? Is het verstandig ander licht erin te doen?
    (Liefst niet te ingewikkeld want ik ben niet echt technisch).
    Alvast bedankt!
    Yvonne

  40. patrick says

    Goedendag,

    ik heb een 300x45x45 ( waterhoogte=45 ) aquarium.
    beplanting is voornamelijk crypto’s anubias, varens, groene en rode lotus en dat soort tragere planten.
    Ik heb een vrij lage belichting (2x 39watt 840).
    Voedingsbollen bij de planten, en voeg dagelijks profito toe.

    Lage bezetting:
    4X colisa lalia.
    2X ramirezi
    12x kardinaal.
    10X corydoras pygmeus.
    25 anatome helena.
    100+ vuurgarnalen.

    zou co2 nuttig zijn, of heeft dat bij dergelijke planten geen nut?

    Vriendelijk bedankt,

    Patrick.

    • Gilles says

      Hey Patrick

      Op zich zijn het vrij gemakkelijke planten die prima zonder CO2 en met lage verlichting kunnen. Als je geen groeiproblemen hebt, dan lijkt het mij niet noodzakelijk om over te stappen naar CO2.

      Maar dit is natuurlijk jouw beslissing :-)

      Groeten
      Gilles

  41. Daniel says

    Hoi Gilles,

    Super site. Erg veel gelezen en opgestoken. Ben nu 3 weken met de E.I. Ik heb de algen nu al redelijk onder controle.

    Maar nu mijn vraag. Ik heb sinds enkele weken led verlichting in plaatst van t5 verlichting in mijn zoetwater aquarium. Ik heb de Solar Stinger aangeschaft. 1 balk Coral plant en 1 balk daylight. Qua lichtbeleving super mooi, maar ik merk dat mijn tijgerlotus minder rood wordt en de andere planten ieler en tengerder worden. Ik heb het vermoeden dat de lampen niet waar maken wat overal beloofd wordt. Heb jij of iemand anders ervaring met de ledbalken van Solar Stinger? Ik kan maar weinig voorbeeld aquaria vinden die al langer draaien met led balken van solar stinger. Dus wil weten of ik iets fout doe of dat het de led balken zijn.

    Ik heb pH(6.6-6,7) gestuurde CO2. Voeg wekelijks voedingstoffen toevolgens E.I. Ververs wekelijks 50%. 2pompen. 12 uur licht. Gevoel dat daar weinig aan mankeert….

    dank voor jou/jullie reactie

    Groeten Daniël

    • Gilles says

      Dag Daniel

      Naar het licht groeien, smalle en uitgerekte planten, … zijn meestal een teken van een CO2-tekort. Voordat je het licht verhoogt, zou ik dus eerst een beetje de CO2 verhogen (hou je vissen in het oog). Ik zou ook 8u licht gebruiken in plaats van 12u, is voor niets nodig.

      Groeten
      Gilles

  42. patrick says

    Hallo Gilles,

    Groeiproblemen vallen reuze mee, maar heb wel kleine bolletjes zwarte alg op sommige plekken op de achterwand.
    Niet echt storend, maar zou ze uiteraard verdwenen zien.

    heb trouwens een 2500l/h filterpomp die effectief ongeveer 1500l/h verplaatst.
    de sproeibuis op lengte van onder naar boven in het aquarium, hierdoor een kleine ribbel op het water, maar onderin ook stroming. links pomp invoer en rechts de uitvoer.

    de plukjes (meer bolletjes) bevinden zich vooral bovenin.

    Vriendelijke groet,

    Patrick.

    • Gilles says

      Hey Patrick

      Die baardalg is zeker een eerste aanwijzing dat er een (nakend) CO2-tekort is. Ik zou het licht dan zeker beperken. Filtratie mag ook wat sterker voor een plantenbak, eventueel kun je een wave pump plaatsen.

      Groeten
      Gilles

  43. Heidi says

    hallo Gilles,

    ik heb sinds een aantal jaar een 80 liter bak met cichliden.
    sinds enkele weken heb ik groene aanslag op de stenen en ruiten.

    hier heb ik protalon – 707 voor gebruikt maar precies volgens beschrijving maar behalve dat mij 3 vissen dood zijn gegaan heeft het niks uitgehaald. hoe kan ik dit het best verwijderen?

    • Gilles says

      Dag Heidi

      Je kunt het licht minderen bijvoorbeeld.
      In ieder geval wegblijven van die anti-algen middelen …

      Groeten
      Gilles

    • Patrick says

      Je kunt de stenen inspuiten met EasyCarbo even laten intrekken en dan kun je ze weer terug leggen. Na enkele dagen zal de alg verdwijnen.

  44. says

    Dag Gilles,
    Mijn vraag is hoe de geleidbaarheid van 508 mS/cm naar een lagere waarde gebracht kan worden voor
    een tropisch zoetwater aquarium die volgens Bartje echt te hoog is , of zie ik dat verkeerd.? Bij voorbaat
    bedankt voor je antwoord.Ger.

  45. Stijn Koch says

    Hallo,

    Erg intressant om de site eens door te lezen. Toch zit ik met een vraag ben in opbouw van een aquarium waarbij ik ook de deksel ga maken.

    Hoeveel T5 lichtbalken zal ik nodig hebben voor een aquarium met 80 x 60 x 60 cm en matig/gemiddelde aantal planten.

    De bijzonderheden aan deze bak is dat we met een kleine oever van 20 x 40 x 2 te maken hebben waar ook tropische planten op geplaatst worden.

    Mvg
    Stijn Koch

    • Gilles says

      Dag Stijn

      Hoeveel watt is dat? 24?
      Waarschijnlijk kom je met 1 T5-lamp al toe om zo goed als alle planten te doen groeien als dit combineert met goede CO2 & bemesting.

      Je kunt eventueel een tweede “socket” plaatsen voor als je in de toekomst een extra lamp wil plaatsen. Dan kun je zelf kiezen of je met 1 of 2 lampen werkt.
      Ik zou alleszins niet overdrijven met je licht, maar eerst focussen op je CO2, stroming & voedingstoffen.

      Groeten
      Gilles

  46. Xandro says

    Ik heb een nieuwe juwel rio 125 2X 18w zou ik nog een lamp van 15/18 watt aan toevoegen of raad je af. ik wil graag een HC matje.

    • Gilles says

      Dag Xandro

      HC is vooral CO2-gevoelig, je doet er dus best aan om je CO2 (en stroming) tip top in orde te krijgen en dan pas je licht te verhogen. Indien niet, krijg je bruine alg, draadalgen, … en verslijmt je HC uiteindelijk.

      Eerst CO2, dan licht dus :)

      Groeten
      Gilles

      • Xandro says

        Danku voor het Advies Gilles
        Ik heb nog een vraag ik zal akadama gebruiken moet je dat voorspoelen of wat moet er mee doen
        Ps. een zeer interessante blog veel bijgeleerd.

        • Gilles says

          Dag Xandro

          Je kunt het uitspoelen maar het zal heel lang duren voordat je al het vuil weg hebt (er komt een hele hoop van af). Beter is om hem een maand te laten weken in een emmer water ofzo, voordat je hem in je bak doet.

          Dit heb ik ook gedaan met mijn Dry Start (hier was mijn aquarium dus de emmer) en toen had ik quasi geen rondzwevend vuil.

          Groeten
          Gilles

          • Xandro says

            Komen alle voedingsstoffen er dan niet uit want iemand anders zij lichtjes afspoelen anders heb je geen voedingstoffen meer. Klopt dat

  47. Martin says

    Beste Gilles,

    Erg leuke site om alle vragen etc. door te lezen, en zeker de antwoorden!

    Zelf heb ik een bak van 1,00×0,40×0,50 (dus 50 hoog), heb nu 2x39W T5HO echter blijkt dit veel te veel. Wil nu weer verder met LED, echter kan ik niets vinden over wat qua aanschaf zou kunnen. Hiermee bedoelende dat 2x39Watt T5HO teveel is, wat zou qua LED een goede optie zijn, hoeveel watt etc. Ook wordt er met LED vaak gezegd dat je RGB LED nodig hebt, echter twijfel ik zelf hieraan. Naar mijn idee is de RGB alleen voor het zicht mooi met bijvoorbeeld de kleuren voor de vissen.
    Ik ben van plan om een aantal strips met easyled controller aan te schaffen, heb jij hier toevallig ervaring mee of informatie over?

    Alvast bedankt voor je reactie,

    Martin

    • Gilles says

      Hey Martin

      Eerlijk gezegd heb ik geen idee hoeveel watt je zou nodig hebben. Kijk anders eens naar de “Daytime Eco Led”, daar zijn verschillende opties mogelijk (waaronder een dimmer, heel handig).

      Groeten
      Gilles

  48. dhondt marianne says

    hallo Gilles, ik ben zeker groentje heb vandaag aquarium gekocht van 54liter, 59 X31x39. er zit een 11w energiebesparende lamp , verwarmer 100w en filter voor 200liter, mijn vraag is wat moet gebruiken als bodem , zou wel plantjes willen inzetten hoop dat de verlichting goed genoeg is;groetjes en dank

  49. ben says

    Ik zou graag een planten lamp willen gebruiken omdatbk maar ruimte heb voor een lamp vraag k me af of dat wel verstandig is

    • Gilles says

      Hey Ben

      Als Je planten goed groeien, dan zou ik gewoon die lamp niet toevoegen. Waarom wil je per se een extra lamp?

      Groeten
      Gilles

      • ben says

        Beste gilles

        Mijn planten groeien traag heb nu een daglicht lamp erin zitten heb maar plek voor een lamp daarbij heb ik ook last van witte baardalg op me planten denk een co2 tekort heb de stroming in de bak ook al aangepast en ga nu de verlichting terug brengen vroeg me af of ik ook alleen een planten lamp kon gebruiken.

        Groeten

  50. loe says

    Waarom een extra lamp als de planten groeien misschien wat profito geven en de stroming niet te hart zetten denk aan co2 verlies

  51. ben says

    Ik kan maar 1 lamp plaatsen.ik kan ook de stroming niet regelen (binnenfilter) ga snel overstappen naar een byiten filter. De bak draait nu een half jaar ( beginner).de spraybar stond op mijn achterwand gericht heb hem nu richting me voorruit gericht voir betere circulatie?!
    Aan het begin ging alles goed planten groeiden goed vissen deden het prima, op een gegeven moment last van baardalg?? witten en zwarte haartjes op me bladeren planten groeien nu ook minder als voorheen groeten

    • Gilles says

      Dag Ben

      Heb je al geprobeerd om de CO2 wat te verhogen? Naarmate je planten groeien, wordt ook de biomassa groter. Meer biomassa = meer vraag naar voeding dus moet je na een tijd ook de CO2 wat verhogen.
      Doe dit wel langzaamaan, wekelijks 0,1pH lager bv.

      Groeten
      Gilles

  52. Benny says

    Hallo , heb al een tijdje last van groene zweefalg in mijn plantenbak EHeim incpiria 130 x 55 x 65 . De planten groeien in een ijltempo , de vissen doen het goed . Ik voeg CO2 toe . Ik laat de verlichting ( 4 x
    eheim LT 54 W T5 HQ ) ongeveer 10 uur branden . Filter Eheim 600 . De bak werd 6 weken geleden nieuw opgestart en wordt door aquarianen uit mijn omgeving verteld te vlug zijn gestart met vissen ( na 10 dagen ) De bacterien cultuur zou niet op punt zijn . Ik ververs voorlopig om de 10 dagen 30 % water .
    Het probleem van groen water ( zweefalg ) blijft aanhouden . Ik weet me echt geen raad meer . Kan iemand me vertellen wat ik kan ondernemen ? Benny

    • Gilles says

      Hey Benny

      Teveel & te vroeg vissen toevoegen aan je aquarium kan inderdaad wel een oorzaak zijn.

      Ik zou wekelijks zeker 50% verversen (misschien zelfs meerdere keren), zorgen dat je filtratie goed werkt en eventueel een UV-filter aansluiten. Hou dit een tijdje vol en dat komt goed.
      Ik raad je ook aan om in het begin wat minder licht te gebruiken: 2 lampen aan 8u. Dat maakt het geheel veel stabieler en voorkomt algen. Achteraf, als alles goed groeit en je filter staat op punt, dan kun je langzaamaan het licht wat verhogen.

      Groeten
      Gilles

  53. loe says

    Ik heb ongeveer dezelfde bak en gebruik 2 t5 van 55 w deze zijn van denneler.voeg ook co2 toe mi heb je veel te veel licht mijn totaal aan ca 100 w doet het uitstekend met 10 uur licht .verder om de 4 dagen voorlopig 30 procent vervangen wel per verversing asylife vloeibaar medium toevoegen volgens voorschrift.
    dit is alles uit eigen ervaring
    groet
    loe

  54. says

    ik heb een 8 hoekige bak (zelf gemaakt) nu heb ik bodem voeding pro-soil gebruikt nog nooit last ge had van blauw algen nu wel ik behandel met zout en een goede door luchting het lijkt er op dat de alg stop staat nu maar af wachten groet

    • Mart says

      Ha Frans ,

      wat voor zout gebruik je daar voor.
      ik heb al veel over blauwalg gelezen , maar zout was ik nog niet tegen gekomen

      Mart

  55. says

    ik heb er in de jaren veel succes mee gehad dus gebruik ik gewoon keuken zout dus
    nu ik ben al 50 jaar met aquariums bezig en heb best wel veel mee gemaakt op dat gebied ik strooi het zout op de plek des onheils en het helpt een paar dagen erna ververs ik een gedeelte water verder af wachten groet

  56. Meindert says

    Eens even lekker rond gelezen, ben nieuw hier, en hier erg mooie oplossingen gevonden.
    Mijn vraag: ik ben veel aan het experimenteren geweest om mijn algen groei te beperken, dit met
    de originele T5 verlichting van de bak o.a. co2 toegevoegd maar ik bleef last houden van alg, daarna
    de T5 verlichting verwisseld met led en ziedaar het alg probleem was beheersbaar met alleen nog enige
    algen groei op het voorruit. Maar als keerzijde van de verwisseling een slechtere plantengroei, kan het
    liggen aan een verkeerd licht-spectrum van de led’s? Groeten Meindert

    • Gilles says

      Hey Meindert

      De algen zijn geminderd omdat je verlichting zwakker is. Daardoor vertraagt de fotosynthese, is de vraag naar voeding kleiner en is waarschijnlijk ook het tekort dat je had opgelost.
      Wat bedoel je met slechtere plantengroei? Gewoon trager? Indien ja, dan is dat normaal, gewoon de planten even de tijd geven om zich aan te passen en volop doordoen met doseren van meststoffen en CO2.

      Groeten
      Gilles

      • Meindert says

        Bedankt voor reactie, met de led verlichting is de plantengroei trager geworden. Volgens jou
        kan dit als oorzaak hebben de veminderde verlichtings sterkte, ben aan het meten geweest
        met een belichting meter voor de fotografie maar de led velichting is zelfs sterker dan de T5
        verlichting ik denk zelf dat het lichtspectrum anders is maar kan dit niet zelf meten. met andere woorden heb ik wel de juiste led verlichting ? zoniet op welke groeien de planten wel
        goed??

        Groeten Meindert

        • Gilles says

          Dag Meindert

          Wat voor een meter is dat? Een PAR-meter?
          De groeiverschillen bij planten door lichtspectrum zijn miniem en vaak onmogelijk om met het blote oog te kunnen waarnemen. Het lijkt me erop dat de oorzaak hier toch ergens anders licht …

          Groeten
          Gilles

          • Meindert says

            Gilles,

            De lichtmeter is een Minolta Auto Meter 3 die ik voor de fotografie gebruik.
            Ik ga eens even een proefje doen met de led verlichting en de T5 verlichting met
            de zelfde voedingsbodem en gelijke planten alleen in 2 verschillende bakken,
            Ben zeer benieuwd naar de uitkomst.

            Groeten Meindert

          • Gilles says

            Hey Meindert

            Is dat niet een soort Lux-meter in plaats van een PAR-meter? Enkel PAR-metingen zijn namelijk relevant voor de fotosynthese van planten (= “Photosynthetically Active Radiation”).

            Groeten
            Gilles

  57. Kevin says

    Beste Gilles,

    Allereerst wil ik je complementeren voor je duidelijke website en artikelen. Ik vind het behalve heel leerzaam ook erg inspirerend om te lezen hoe je bezig bent met aquascaping.

    Afgelopen week ging mijn verlichting van mijn 128 liter bak stuk. Ik ben er nog niet achter wat dit is: de tl-balken gaan na een aantal seconden weer uit. Ik vermoed dat de starter stuk is, maar zeker weten doe ik dit niet. In de buurt kan ik geen vervangend armatuur vinden, en de starter zelf vervangen lijkt me lastig: alles zit hermetisch afgesloten. Ik heb een Ciano Emotions 80 aquarium met daarin twee lampen van 24 watt: Super WIN Daylight 6500K T5-24W/DL en de SUPER WIN Flormax 8500 TS-24W/Flormax.

    Heb je misschien tips voor alternatieve led verlichting? En dan specifiek misschien op hoeveel LED verlichting ik nodig heb voor de groei van mijn planten?

    Alvast hartelijk dank voor je reactie!

    • Gilles says

      Hey Kevin

      Bedankt voor de complimenten, ben blij dat je wat hebt aan de artikels!

      Wat betreft je verlichting: zoek eens op Daytime Eco LED. Dat zou moeten passen in jouw bak en bovendien beschikbaar met een dimmer, heel handig. :-)
      Zal ook ruim voldoende zijn voor je planten hoor, belangrijkste is je CO2 & meststoffen goed hebben, licht kun je altijd gemakkelijk aanpassen.

      Groeten
      Gilles

  58. Rob Visser says

    Beste Gilles,

    Ik probeer de plantengroei van mijn bak te verbeteren en de algen te verwijderen door het toevoegen van fosfaat en nitraat, het meer toevoegen van Co2, en mijn lampen minder lang te laten branden. Ook heb ik een wave pump geplaatst.
    Ik heb twee T8 30 watt lampen erin.. 1 x philips tld 840 en 1 x JBL Color. Deze branden van 12.00 tot 22.00. Ik heb led licht geplaatst als nachtverlichting. Deze laat ik tussen 10.00 en 12.00 branden en tussen 22.00 en 24.00 u. Het gaat om verlichting van de IKEA (www.ikea.com/nl/nl/catalog/products/40192361/) die ik waterdicht heb gemaakt.
    Nu vroeg ik me af: moet ik deze verlichting ook mee tellen als verlichting voor de planten/alg en krijgt mijn bak teveel verlichting?

    Mvg Rob

    • Gilles says

      Hey Rob

      Dat is heel moeilijk te zeggen, het is afhankelijk van de hoeveelheid licht (PAR) dat die LED-lampen afgeven. Persoonlijk denk ik dat de invloed ervan miniem is, maar ik zou het nu ook niet té lang aanlaten.

      Groeten
      Gilles

  59. Patrick says

    Hoi,

    Ik heb een opstartend aquarium, de rio 125. Er zitten 2 28W T5 lampen boven. Ik gebruik geen CO2 maar wel een variant van EasyCarbo. Nu 3ml per dag. Wekelijks wordt 50% van het water verwisselt icm EI-methode. Temperatuur staat op 24 graden.

    Kun je advies geven hoelang de verlichting aan moet staan en hoe ik dit kan opbouwen? Is 6 uur voldoende? Hoeveel vloeibare co2 raad je aan?

    Het plantenbestand bestaat uit Echinodorus, Cryptocoryne, Anubias , Limnophila sessiliflora, Taxiphyllum sp.

    Groeyjes,
    Patrick

    • Gilles says

      Dag Patrick

      Da’s teveel licht voor een bak zonder CO2, op termijn ga je baardalg en draadalg krijgen. Om dat te vermijden, raad ik je aan om het licht sterk te minderen: max 8u branden, reflectors weg, drijfplanten toevoegen, … Lees dit eens: https://www.aquascaping-blog.com/169/aquarium-zonder-co2

      Zeker met jouw planten is die non-CO2 methode perfect, het zijn allemaal planten die perfect onder lager licht kunnen groeien. Vloeibare CO2 gewoon volgens max. hoeveelheid doseren.

      Groeten
      Gilles

  60. niek says

    Beste gilles,

    Mijn complimenten voor je site en antwoorden.Erg simpel en logisch, zie je niet vaak op het net.
    Ik zit met de volgende vragen.

    Als ik meer wattage in me bak doe moet ik ook meer voeding geven, toch?

    Nu draait me bak aardig tot goed maar in de hoeken gaan de planten schuin groeien.(lichtinval, bak is 1.50 breedt en lamp 90 breedt toch?

    Nu dacht ik i.p.v 10 uur licht nu naar 8 uur met meer wattage.

    Zou ik dan hetzelfde recept voedingsstoffen moeten toevoegen.
    Hoop dat je begrijpt wat ik bedoel

    • Gilles says

      Hey Niek

      Bedankt voor de complimenten! :-)

      Klopt. Meer licht = snellere fotosynthese, maw planten groeien sneller = meer vraag naar voeding.
      Heb je de lichtspreiding al bekeken? Misschien is je verlichting niet zo goed geplaatst, waardoor er in de hoeken amper is. Controleer ook of je CO2 (als je dat hebt) aanwezig is in die hoeken met bv een drop checker. Vaak zijn er CO2-tekorten in de hoeken van aquaria, waardoor de planten daar slechter groeien. Uitrekken en naar het wateroppervlakte schieten is een typische stressreactie bij een CO2-tekort.

      Groeten
      Gilles

  61. lianne says

    Ik heb een 500 liter bak met botia s, puntius dennesoni s en andere makkelijke vissen. Zandbodem hout en plantjes. Als laatste de waternoot toegevoegd. Ph schommelt overdag met licht naar 6.5 in de nacht naar 6.0. De waternoot laat blaadjes los een signaal dat t niet goed gaat. 4 x t5 verlichting. Last van puntalg en baardalg waarvoor o.a. aanschaf van dit zuiverende plantje. Heb je advies?

    • Gilles says

      Hey Lianne

      Ja, meer CO2 toevoegen en minder sterk licht gebruiken.
      Water aanzuren heeft trouwens weinig invloed op de hoeveelheid CO2 in het water. CO2 voeg je toe met CO2, geen aanzurend product :-)

      Groeten
      Gilles

  62. Roy de Koekkoek says

    Hallo Gilles,

    Als eerst dank voor alle kennis die ik hier heb op kunnen doen! Heb er al veel aan gehad. Ik wil een nieuwe grotere volglas bak gaan starten (100x40x50) en ik zou graag je mening willen vragen over led verlichting dat ik hiervoor wil gaan aanschaffen.
    Plan is om bij de start met de EI te gaan voeden en CO2 natuurlijk. Ook wil ik met een buitenfilter gaan werken.

    Nou heb ik de led verlichting van Econlux op het oog. ( http://www.econlux.de/Documents/PDF/SolarStinger_SunStrip_LY01.pdf ) Ga ik het hier mee redden? En zo ja, welk van de varianten zou je dan aanraden? Als het nou geen goede verlichting is naar jou idee, zou je me dan een zetje in de goede richting willen geven :) ?

    Groetjes,
    Roy

  63. says

    Hey Roy

    Ben blij om te horen dat ik je heb kunnen helpen met de artikels!

    Of die lampen goed zijn, kan ik niet echt zeggen aangezien ik ze nooit gebruikt heb en geen technische gegevens betreffende PAR zie (artikel: https://www.aquascaping-blog.com/1520/aquariumverlichting-meten).

    Het feit dat deze set dimbaar is volgens de beschrijving is wel een heel goed punt. Je kunt dan tijdens de opstart slechts op 50% werken en je CO2 + EI op orde brengen. Vervolgens als dat in orde is, kun je langzaam om de week of 2 weken de lichtintensiteit verhogen (als je dat wenst).

    Groeten
    Gilles

  64. Lars says

    Gilles, geweldige site! Wat ik me al enige tijd afvraag is het volgende, wat bedoelt men eigenlijk met een stabiele CO2? Ik heb een PH controller die altijd op 6.8 staat, ‘s nachts gaat de klep niet open, overdag schakelt hij enkele malen. Via mijn Seneye zie ik dat hij de PH stabiel houdt. Aan de drop checker (trage meting) zie ik ook dat deze groen blijft. Dus je zou zeggen, De PH is redelijk stabiel. Maar toch, als ik nu de CO2 meet met een meter, dan zie ik ‘s ochtends vroeg een CO2 van 20ppm en overdag 30 ppm. Dus als je de CO2 direct meet is het niet echt stabiel. Heb jij ooit wel eens de CO2 direct gemeten? op barreport lees ik ook dit soort verhalen maar ik kom er niet helemaal uit.

    • says

      Hey Lars

      Bedankt voor de complimenten :-)

      Goede vraag die je stelt! Met stabiele CO2 wordt voornamelijk bedoeld dat de CO2 gedurende de hele fotosynthese constant blijft. Dit kun je controleren door een “pH-profiel” op te stellen. Om het uur meet je dan de pH met een goede meter (bv eentje van Hanna) en je schrijft het op. In principe zou gedurende de hele “licht aan periode” de pH ongeveer constant moeten zijn. Dan is je CO2 stabiel.

      Wat is dan onstabiele CO2? Verschillende mogelijkheden:

      – Heel vaak doordat het pH-profiel steeds blijft dalen, waardoor je op het einde van de periode een veel hogere hoeveelheid CO2 hebt dan in het begin. Meer gasuitwisseling tussen de bak en de omgeving (bv met een surface skimmer of goede rimpeling op het wateroppervlakte) kan dit verhelpen.

      – Constante daling of stijging van de hoeveelheid geïnjecteerde CO2. Bio CO2 setjes hebben hier vaak last van, zeker bij grote temperatuurschommelingen. Maar ook bijvoorbeeld een slecht naaldventiel dat de druk niet constant kan houden … Investeren in een goed CO2 systeem met nauwkeurig en betrouwbaar naaldventiel is hier de boodschap.

      – Je begint pas met CO2 injecteren als de lichten aangaan. Het duurt dan een tijdje voordat de CO2 voldoende is opgelost om de gewenste ppm te krijgen in je bak. Daardoor krijg je eigenlijk een CO2-tekort bij “licht aan”. Een uur, max 2u, voordat de lichten aangaan beginnen met CO2 kan helpen. Of investeren in een efficiënter systeem, bijv. een reactor of atomizer.

      Er bestaan CO2-sondes om de CO2 direct te meten, maar die zijn bijzonder duur. Daarom gebruiken we een pH-meter die ons een profiel geeft maar geen exacte hoeveelheid (helaas) :-)

      Groeten
      Gilles

    • Gilles says

      Dag Rick

      Dat is onmogelijk te zeggen, hangt van bak tot bak af. De beste manier is om heel langzaam de CO2 te verhogen en goed naar de planten en vissen te kijken. Zie ook mijn laatste artikel (CO2 verhogen) hiervoor.

      Groeten
      Gilles

  65. Rob says

    Hallo Gilles,

    Mooie website heb je! en ik zie dat je de meeste vragen beantwoordt, heel erg netjes van je! Misschien kan je mij ook in de juiste richting sturen.

    Ik heb ruim een jaar geleden mijn eerste aquarium gekocht, een 30L bakje. Dit beviel erg goed en na een paar maanden heb ik een 2de hands 110L (80cm) aquarium gekocht. Het ‘doel’ is een bak met veel planten en vissen. De tl-buizen waren ‘op’ en heb ik na een paar maanden vervangen door waterdichte LEDstrips. Alles ging goed/perfect en de bak zag er goed uit. Tot de LEDstrips los lieten en in het aquarium hingen.

    Om meer ‘geklooi’ te besparen heb ik maar meteen een nieuwe kap met 2 TL buizen gekocht (26476.2 – Hagen Light-Glo T8 Afdeklicht- dubbele lamp, 80×35 cm, 2 x 20 watt). Dit zag er mooi uit en we waren weer tevreden. Na een tijd ontstond er echter harde puntalg op het glas, deze groeide erg langzaam en schijnt bijna standaard te zijn bij het vervangen van het licht dus we hebben niet ingegrepen. Een paar maanden tot half jaar later realiseerden we ons echter dat veel planten er slecht uit waren gaan zien (gaten en veel bruine vlekken). Vooral de lage planten waren eerder kleiner geworden dan gegroeid. Ons vermoeden was dat de voedingsbodem uitgewerkt was.

    Daarnaast hadden regelmatig corydora last van vinrot of baardrot. We hadden kleine kiezels over de voedingsbodem (en een gedeelte zand) maar dit begon ook allemaal groen uit te slaan. We besloten om de gehele bodem te vervangen door een nieuwe, en deze keer ronde bolletjes te gebruiken voor de corydora. Door deze handeling hebben we weer veel geleerd over aquariums (en het inrichten) en de corydora lijken erg blij met de bolletjes maar helaas heeft het niet geholpen om de plantengroei te herstellen. We hadden zelfs nieuwe planten toegevoegd maar die gingen vrij snel dood, zeker de rode planten. Ook ontstond er meer alg (draadalg en baardalg).

    Na flink veel lezen online heb ik ervoor gekozen om fosfaat toe te gaan voegen, maar daar ben ik mee gestopt toen in 1 week 4 vissen uit vielen (ik ben er dan ook van overtuigd dat te veel fosfaat schadelijk is voor vissen). Dit was de druppel om ‘blind’ dingen te proberen en heb me een testkit van JBL gekocht. Deze heeft duidelijke resultaten: Te hoog pH (7.6), te weinig CO2 (8), en echt veel te veel Nitraat (60) Fosfaat (1.8) en Silikaat (>6.0). De teststrips die ik daarvoor gebruikte gaven hele andere waarden maar die vertrouwde ik sowieso niet omdat ze altijd hetzelfde resultaat geven. Ik kreeg als tip om Easy Carbo toe te voegen dus dat ben ik gaan doen.

    We zijn ondertussen weer een paar weken verder. De planten groeien goed en de nieuwe aangroei ziet er goed uit. Het gros van de algen is ondertussen weg, alleen de puntalg is nog duidelijk aanwezig. De JBL metingen tonen aan dat de situatie eigenlijk nog hetzelfde is, ondanks waterverversingen en de verbeteringen van de planten. Ik begrijp dat ik met een echte CO2 installatie meer bereik omdat ik daarmee ook de pH verlaag, en was aan het denken over een (betaalbare) CO2 installatie toen ik aquarium foto’s van vorig jaar bekeek en me duidelijk werd dat de problemen pas begonnen zijn sinds de nieuwe lichtkap.

    Nu dan eindelijk mijn vragen:
    1 De lichtkap heeft 2 verschillende kleuren TL buis, een warm-witte en een blauw-witte. Hoe kan ik deze het beste plaatsen i.v.m. de lage planten?
    2 Kan de lichtkap de oorzaak zijn van zowel de alg, de groeistop en de vin/bekrot van de corydora? Misschien dat door het CO2 tekort er een overschot van nitraat, fosfaat en silikaat ontstaat waardoor de algen groeien maar ook de vissen aangetast of verzwakt worden.
    3 Kan ik beter een CO2 installatie kopen of de lichtkap herstellen naar de ‘oude’ LED situatie?
    4 Ik lees overal op je site dat veel doorstroming erg belangrijk is, met 10x de inhoud per uur (in mijn geval een 1000L/uur). Ik heb een EHEIM Aquaball 180 erin die naar mijn mening erg goed werkt, en volgens eigen specificatie voldoet voor bakken tot 180L. Diezelfde spec geeft achter aan dat de doorstroming 200 tot 600L is. Aangezien dit natuurlijk ‘verkoop’ specs zijn zal de praktijk waarschijnlijk bij de 200L/uur zitten, oftewel maar 2x mijn inhoud per uur. Kan dit de oorzaak zijn van mijn problemen?
    5 Andere tips/jouw mening?

    Alvast bedankt voor je reactie!

    • Gilles says

      Hey Rob

      Bedankt voor de complimenten :-)

      Gaten, verkleuring van de bladeren, misvormingen, … dat zijn doorgaans symptomen van een CO2-tekort (zie mijn artikel daarover: https://www.aquascaping-blog.com/1258/co2-tekort-aquarium). Ook draadalg en baardalg zijn zeer duidelijke tekens van een CO2-tekort.

      De plantengroei is verbeterd met de EasyCarbo doordat je hiermee extra koolstof bent gaan toedienen waardoor het CO2-tekort kleiner is geworden, de vraag naar koolstof beter werd beantwoord en dus ook de plantengroei is verbeterd. Met een CO2-systeem ga je inderdaad nog beter “rendement” halen uit de plantengroei doordat CO2 efficiënter is dan EasyCarbo (of een ander product op basis van glutaraldehyde). Praktijktesten door Tom Barr (en ik dacht ook Tropica) wijzen op ongeveer 5x extra plantengroei bv EasyCarbo (of gelijkaardig) en 10x bij een CO2-systeem ten opzichte van een aquarium zonder CO2.

      Wat betreft je vragen:

      1) Voorgrondplantjes zijn vooral gevoelig voor CO2, zeker HC en Glosso. Ik zou dus eerder focussen op de watercirculatie en de voorziening van CO2 voor die plantjes in plaats van de hoeveelheid verlichting. Om je een voorbeeld te geven: Takashi Amano groeit perfect HC in bakken met ongeveer 50 PAR lichtsterkte en dat is “gemiddeld” qua lichtsterkte. Jij zit waarschijnlijk op een gelijkaardig niveau (hoewel dat enkel met zekerheid te zeggen is adhv een PAR meter). Focus eerst op de CO2, dan pas extra licht.

      2) Teveel licht: ja. Teveel meststoffen: nee. Teveel licht kan algen veroorzaken doordat je daarmee de graad van fotosynthese regelt. Meer licht = sterkere fotosynthese = snellere groei = meer vraag naar voedingsstoffen waaronder CO2. Als je dan te weinig CO2 toevoegt, krijg je een tekort met groeiproblemen en algen als gevolg. Extra CO2 en/of minder licht kan dit probleem verhelpen. Meststoffen kunnen NOOIT algen veroorzaken, dit is al meermaals bewezen geweest met de Estimative Index. Ook testen waarbij opzettelijk overdreven doseringen werden gebruikt hadden geen gevolgen voor algen (of vissen). Dat komt doordat commerciële meststoffen anorganische producten zijn, er komen maw geen “algveroorzakende stoffen” aan te pas, het product is in zijn eindfase. Soms heb je een hoge nitraat door rotting in plaats van meststoffen (ik denk ook bij jou). Deze situatie kan WEL algen veroorzaken omdat dit organische producten zijn. Het product moet dus eerst een rottingsproces doorlopen voordat het in zijn eindfase is en net dat rottingsproces bevat wél algveroorzakende stoffen.

      Lang verhaal in het kort: gebruik minder licht, doseer meststoffen volgens de EI en los het rottingsprobleem op. En focus daarnaast natuurlijk ook op voldoende CO2.

      3) Lichtkap zou ik gewoon zo laten of uitbreiden met een dimmer (zie hierboven). Een goede CO2-installatie zal voor jou een veel betere investering zijn. Stuur mij desnoods een mailtje voor tips hiervoor.

      4) Yup, doorstroming is ook heel belangrijk voor de distributie van CO2 & voedingsstoffen. Als die niet goed zit, dan geraken de voedingsstoffen gewoon niet goed tot bij je planten, zelfs al voeg je heel veel toe. 10x is een richtlijn, je kunt gerust met minder werken maar 2x is natuurlijk weinig. Ik zou kiezen voor een sterkere filter of een extra “wave pump”.

      PS: fosfaat, nitraat, … heeft geen schadelijk effect op vissen en garnalen tenzij in bijzonder grote hoeveelheden, véél meer dan hetgeen wij toevoegen. Zie ook mijn artikel over nitraat met daarin een link naar een wetenschappelijk onderzoek. Voor fosfaat is er helaas nog geen wetenschappelijk onderzoek bruikbaar voor aquaria, maar de praktijk heeft bewezen dat je ook daar heel ver kunt gaan. Het lijkt me puur toevallig dat je vissterfte had toen je fosfaat toevoegde, ik zou de oorzaak eerder zoeken in de vinrot.

      Laat me weten als je nog vragen hebt!

      Groeten
      Gilles

      • Rob says

        Hey Gilles,

        Bedankt voor je antwoord! Ik heb in de tussentijd nog veel op je site gekeken en eigenlijk is je reactie op mijn vragen een beknopte samenvatting van veel artikelen die ik heb gelezen. Bedankt dat je het nogmaals voor me herhaalt.

        Ik lees in je reactie dat mijn lap tekst niet duidelijk genoeg was.
        – Mijn eerste vraag ging niet over lichthoeveelheid maar over de lichtkleur. Mijn huidige kap heeft 2 kleuren dus ik vraag me af of ik ze niet beter kan omwisselen.
        – De vinrot is verleden tijd. Het is ruim een half jaar geleden dat de corydora er last van hadden, ik haalde het echter aan omdat het mogelijk een relatie heeft met de lichtkap. De 4 vissen die ik in 1 week verloor waren otocinclus vittatus en 2 zagen er nog goed uit toen ik ze vond, 2 waren al bezig met vergaan dus daar kon ik niks meer aan zien. Mijn conclusie dat het door de fosfaat komt is waarschijnlijk wat voorbarig, ik kan me voorstellen dat andere factoren een rol speelden, zoals de pH.

        Ik heb je artikel over watercirculatie gelezen en op YouTube veel aquariums bekeken, vooral naar de stroming. Ik zie bij vrijwel alle mooie aquariums de planten meebewegen in de stroming. In mijn bak staat het gros van de planten stil. Een paar hoge planten bewegen wel mee maar de kleine planten vooraan helemaal niet. Ik heb dan ook al een 2de pomp besteld en als ze samen niet voor voldoende stroming zorgen wil ik een spraybar gaan gebruiken.

        Ik zal ook de belichtingstijd nog verder terugzetten van 9 uur naar 8 uur. Waarschijnlijk stuur ik je binnenkort dat mailtje over de tips voor een CO2 installatie.

        Nogmaals bedankt!

        Gr Rob.

        • Gilles says

          Hey Rob

          – Maakt niet zoveel uit, kies wat jij mooi vindt. Ik zou geen geld spenderen aan die speciale plantenlampen. Ze kosten een stuk meer en ik stel me vragen bij hun “return on investment”. Gewone TL-lampen van bv 4000K of 6500K werken prima.
          – pH wisselingen zijn in principe geen probleem (anders zouden we geen CO2 kunnen toevoegen), maar natuurlijk wel de CO2 die invloed kan hebben op de pH, dus eerder een indirecte oorzaak. Ook sterke wisselingen in KH kan voor problemen zorgen. De kans dat het de fosfaat was, is heel klein hoor.
          – Goed idee ivm de watercirculatie & verlichting! Lichtintensiteit is wel belangrijker dan lichtduur als je algen hebt.

          Groeten
          Gilles

  66. Rob says

    Beste Gilles,

    Ik vind je blog heel interessant en probeer dit zoveel mogelijk toe te passen.

    Eerder schreef je dat een nieuwe lamp meer licht geeft dan een oude lamp. En dat bij algenproblemen het advies je verlichting in sterkte en duur te verminderen.
    Betekent dit dat je in principe je (in mijn geval T8) verlichting niet hoeft te vervangen, omdat de planten zich aanpassen aan het licht? Of bij algen misschien nog oudere tl verlichting er op moet zetten?

    De verlichting in mijn aquarium is op dit moment 2 jaar oud (met reflectors). Ik heb al een poos veel last van alg (dik grijze pluizige alg op de bladeren en achterwand) en de planten groen niet of gaan dood. Ik voeg co2 toe dmv inline atomizer en lily pipe (dropchecker is groen) en pas de EI methode toe. Helaas heb ik onlangs wel al mijn vissen vergast bij het aansluiten van een nieuwe fles dus de co2 is wat instabiel geweest.
    Veel gecreëerd stroming dmv 2 externe filters, wave pump en binnenfilter.. Ik weet niet zo goed wat ik fout doe.

    Mvg Rob

    • Gilles says

      Hey Rob

      Ja, zeker bij T8-lampen is dat het geval. Tenzij je echt duidelijk minder licht hebt en de planten er slecht op reageren, dan zou ik het vervangen. Maar als de planten het goed doen en je lampen werken nog prima, dan zou ik het gewoon laten.

      De alg die je nu hebt kan nog het gevolg zijn van je CO2-problemen onlangs, soms manifesteert zich dat veel later. Zie nu dat je alles zo stabiel mogelijk houdt + de algen manueel verwijderen.

      Groeten
      Gilles

  67. Jan says

    Hallo giles.

    Ik ga een aquascape bak maken.van 60x30x30. Nu heb ik deze bak al 1 jaar plus. Op dit moment is hij helemaal leeg gemaakt en schoon gemaakt. Nu ben ik nog veel informatie aan het opzoeken (mede op jou mooie, nuttige en makkelijk te lezen blog). Maar kan ik niks goeds vinden over lampen. Ik heb nu 1x 46cm 15watt t8 die al ruim een jaar oud is. Wat is een verstandige vervanging? Welke wattage, kleur en t5 of t8?

    Janco

    • Gilles says

      Hey Jan

      Wattage: wat technisch mogelijk is, maar ik veronderstel gewoon opnieuw 15w.
      Kleur: wat jij het mooiste vindt. Bv 4000K is geliger, 6500K is blauwer
      T5 of T!: opnieuw wat technisch mogelijk is, hangt van je lichtbalk af. Als je weinigeisende planten hebt en je gebruikt geen CO2, dan zou ik gewoon voor T8 gaan.

      Groeten
      Gilles

  68. Ard says

    Hallo Gilles,

    Wat je hierboven over verlichting schrijft, geldt dat ook voor planten waarvan ze zeggen dat ze een sterke lichtbehoefte hebben? Concreet: ik heb een200 liter bak met twee t8 lampen er boven. Nu heb ik glossostigma elatinoides geplant. Ik voeg u volgens de Estimative Index toe en voeg ook co2 toe (ca. 1 bel per seconde). Het lijkt me dat ik qua voedingsstoffen en co2 goed zit. Kan de groei van dit plantje dan nog falen doordat ik geen hoge lichtsterkte heb?

    • Gilles says

      Hey Ard

      “Sterk licht nodig” wordt heel vaak vermeld op pagina’s over een bepaalde aquariumplant, maar je kunt je natuurlijk afvragen wat men verstaat onder “sterk licht”. In principe zouden daar de PAR/PUR waardes moeten staan, maar daar is weinig onderzoek naar + zo’n meters zijn bijzonder duur voor de hobbyist. Ik zou “sterk licht nodig” met een korreltje zout nemen omdat het gewoon niet objectief is en vaak ook gekopieerd wordt van andere sites. Focus eerst op je CO2 & meststoffen, daarna kun je de verlichting langzaam verhogen.

      Of de groei kan falen: ja, dat is mogelijk, maar dan moet je echt wel weinig licht gebruiken. Meestal blijft de plant gezond, maar groeit hij gewoon niet of bijzonder traag. De kans dat je plant sterft door een voedingstekort (CO2 vooral) is vele malen groter, focus dus daar eerst op. Daarna pas de lichtsterkte.

      Groeten
      Gilles

  69. ivo says

    Hallo gilles.

    Ik ben een aquascape bak aant maken van 150 x 70 x 60 dus een bruto inhoud van 630 liter.

    Wat zou ik voor verlichting in me lichtkap maken dat ruim voldoende is hiervoor ?
    Ik ga co2 en al bemesten dus dat moet geen probleem zijn.

    Heb jij voorbeelden wat mogelijk is ? Wil graag of breedstralers of gewoon tl verlichting.

    Ik hoop dat je me hier snel mee kunt helpen.

    Mvg ivo

    • Gilles says

      Hey Ivo

      Ho, dat is moeilijk te zeggen. Persoonlijk zou ik, omwille van budget, om T5 of zelfs T8-lampen gaan uit de doe-het-zelf-zaak, bijvoorbeeld een paar lampen van 6500K. Vervolgens zou ik die per 2 koppelen zodat, moest je algen krijgen, je gemakkelijk een paar lampen kunt uitschakelen.

      Groeten
      Gilles

  70. Christian says

    heb hier een 50cm aquarium met makkelijke planten (crypto’s, vallisneria, rode tijger lotus, javamos, cabomba) en ze groeien perfect onder de 3000K ledstrip van ikea…

  71. jork eggels says

    Beste,

    ik heb een vraag na aanleiding van het lezen van het artikel over verlichting. Ik heb een juwel rekord 800 (110L) in de opstartfase ik heb Easycarbo en plantenpracht dit voeg ik dagelijks toe volgens de voorgeschreven dosering de planten groeien zeer goed! mooie kleuren niks aan de hand. totdat ik langzaam groene aanslag zie komen op mijn achterwand. Deze heb ik inmiddels verwijderd met een tandenborstel maar het komt net zo snel weer terug. Mijn lichturen stonden op 10 uur per dag en deze heb ik direct terug geschroefd naar 8 uur. Nu lees ik ook iets over verlichting en watts in het artikel. Ik vroeg me af of je me kon voorzien van advies. Op aanraden van de winkelier heb ik nu 2 JBL tropic T8 18Watt in mijn aquarium hangen. 1 gele en 1 blauwe. Is dit teveel? ik ben beginner?

    Ik hoor het graag!

    • Gilles says

      Hey Jork

      Lijkt me een CO2-tekort. Je planten zijn sterk gegroeid, daardoor krijg je ook een grotere vraag naar voedingsstoffen. Waarschijnlijk is de EasyCarbo nét niet genoeg om de vraag naar koolstof te kunnen beantwoorden.

      Ik zou in jouw geval de groeisnelheid een beetje vertragen (= minder vraag naar voedingsstoffen) door het licht wat te dimmen. Dat kun je bv doen met drijfpalnten.

      Groeten
      Gilles

  72. Rudy says

    Hallo Gilles, momenteel ben ik bezig om mijn nieuwe aquarium zelf te ontwerpen en later ook te bouwen. De meeste dingen zijn al volledig uitgewerkt behalve 1, de verlichting. Door het feit dat ik in China woon heb ik niet de toegang tot al die speciale LED verlichting die er te koop is in Europa. Nu niet getreurd er zijn ook producenten voor LED verlichting in China maar voorzichtigheid is wel geboden. Nu de grote vraag voor een aquarium van 180*55*60cm, waterdiepte 50cm hoeveel watt LED verlichting heb ik nodig voor een tropisch gezelschaps aquarium met wel wat planten erin? Ik heb nu een LED verlichting op het oog die 216W vermogen heeft. Ze zijn volledig programmeerbaar, met zonsopgang, daglicht, zons ondergang, maanlicht,…..
    De lumen zijn niet vermeld, is deze verlichting voldoende voor mijn aquarium, Alvast bedankt voor jou advies,

    Groeten uit China, Rudy.

    • Gilles says

      Dag Rudy

      Ik denk dat jij de verst gelegen lezer bent! :-)

      Eerlijk gezegd is het onmogelijk om te zeggen hoeveel watt je nodig hebt. De sterkte, kwaliteit, … kan sterk verschillen van model tot model. Is er geen bekend merk daar, waarvan je reviews online kunt opzoeken?

      Groeten
      Gilles

  73. Ineke says

    Beste
    Midden maart heb ik mijn aquarium opgestart (aquatic nature cocoon 7 met een lamp van 26watt). Ik voeg easycarbo, profito, ferro, nitro en fosfo toe. Nu heb ik er sinds het begin lobelia cardinalis mini instaan er komen kleine iniminie blaadjes aan maar dat is het dan ook.. Nu zat ik te denken.. misschien heb ik er teveel licht boven hangen? Waardoor er eigenlijk meer co2 nodig zou zijn.. Ik heb drijfplanten, maar zou het helpen moest ik er ipv 26watt de 13watt boven hangen? Of denk je dat het probleem ergens anders ligt?

    Mvg,
    Ineke

    • Gilles says

      Dag Ineke

      Nee, denk niet dat het teveel licht is, dan zou je algen hebben of symptomen van voedingstekorten (bv verkleurde bladeren). Mij lijkt dit eerder een probleem van te trage groei? Indien dat het geval is, zou je net wel de verlichting kunnen versterken, maar let er dan op dat het risico op algen groter is.

      Groeten
      Gilles

      • Ineke says

        Misschien brand mijn lamp dan niet lang genoeg? Ben er altijd wat voorzichtig mee omdat ik idd bang was voor algen en het brand dus maar 6u/dag..

        • Gilles says

          Dag Ineke

          Dat kun je tijdens de opstartfase doen, maar je kunt geleidelijk aan de verlichtingsduur verhogen naar 8u. Ik zou dan wekelijks een half uurtje extra toevoegen tot je aan die 8u zit.

          Groeten
          Gilles

  74. loe says

    Blijft zoeken naar evenwicht in licht , voeding bemesting teveel licht geeft algen maar teveen planten en visvoeding geeft ook weer algen denk bij plantenvoeding ook aan ferro (ijzer)ik geef 8.5 uur licht met twee ledlampen van 33.watt per lamp.verder 2x per week 10 ml plantenvoeding en tweex per week 10ml ijzer daarnaasr 1x per week 15 druppels cryptoplus en 1x per week 10ml kalium ik heb een bak van 350ltr met ca 15 flinke planten

    • Gilles says

      Dag Loe

      Een teveel aan meststoffen zal nooit algen veroorzaken hoor. Het zijn namelijk “anorganische” producten, ze bevatten helemaal geen stoffen die tot algen kunnen leiden. Waarschijnlijk zit de oorzaak eerder tussen de balans licht vs CO2 en/of de verspreiding van CO2 doorheen je bak, gezien de grootte van je aquarium.

      Groeten
      Gilles

  75. sven schipper says

    Ik zit nu in week 5 van een nieuwe bak. Co2 plus meststof van jou Gilles. Toch heb ik bruinalg.

    Ik heb mijn lichtintensiteit op de helft van wat de led maximaal kan afgeven. De verlichting is van een goede kwaliteit. Hoeveel uur per etmaal hebben planten minimaal aan rust nodig? Ik vind in een donkere bak kijken niet zo fraai. Dus ik start om 8 uur op en laat tot 12 uur het licht komen van 0 naar 10%
    daarna zo’n 6 uur op 50% en vervolgens bouw ik weer af tot 2100 naar 0%

    Is dit te lang? verlichting is van daytime.

    • Gilles says

      Dag Sven

      Hoe is de plantengroei?
      Ik raad aan om Seachem Purigen toe te voegen aan je filter om eventuele afvalstoffen preventief uit de bak te halen. Dat helpt bij mij goed tegen bruine alg.

      Groeten
      Gilles